బీహార్‌లో ప్రతిపాదించిన కొత్త చట్టం ప్రకారం అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ (UG) కాలేజీలు గవర్నర్ పరిధిలో కాకుండా నేరుగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వ నియంత్రణలో పనిచేస్తాయి. యూనివర్సిటీల ఛాన్సలర్‌గా ఉన్న గవర్నర్ అధికారాలకు కత్తెర వేస్తూ నితీష్ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం కేంద్రానికి తన పవర్‌ను గుర్తుచేయడమేనని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

ముఖ్యాంశాలు

• బీహార్‌లో యూజీ కాలేజీలపై గవర్నర్ పెత్తనం రద్దు చేసేలా కొత్త చట్టం.
• రాష్ట్ర విద్యాశాఖ నియంత్రణలోకి కాలేజీలు తెచ్చేందుకు నితీష్ కుమార్ స్కెచ్.
• బీజేపీకి పరోక్ష హెచ్చరికనా అంటూ రాజకీయ వర్గాల్లో ఆసక్తికర చర్చ.

బయటకు నవ్వుతూనే లోపల కత్తులు దూయడం రాజకీయాల్లో పాత విద్యే. కానీ, కేంద్రంలో అధికారంలో ఉన్న కూటమికి తానొక కింగ్‌మేకర్ అని తెలిసినప్పుడు ఆ కత్తికి మరింత పదును ఉంటుంది. బీహార్ ముఖ్యమంత్రి నితీష్ కుమార్ ఇప్పుడు సరిగ్గా అదే చేస్తున్నారు. పైకి ఎన్డీఏలో అత్యంత విశ్వసనీయ భాగస్వామిగా కనిపిస్తున్న ఆయన, క్షేత్రస్థాయిలో మాత్రం కేంద్రం నియమించిన గవర్నర్ అధికారాలకు కత్తెర వేస్తున్నారు. తాజా ప్రభుత్వ ప్రతిపాదనల ప్రకారం, బీహార్‌లో అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ (UG) కాలేజీల నియంత్రణను రాజ్‌భవన్ పరిధి నుంచి పూర్తిగా తప్పించేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఒక సంచలన చట్టాన్ని సిద్ధం చేస్తోంది.

ఇప్పటివరకు రాష్ట్రంలోని యూనివర్సిటీలకు, వాటి పరిధిలోని కాలేజీలకు గవర్నరే ఛాన్సలర్‌గా వ్యవహరిస్తున్నారు. వీసీల నియామకం నుంచి కీలక నిర్ణయాల వరకు రాజ్‌భవన్‌దే తుది నిర్ణయం. కానీ, ప్రతిపాదిత కొత్త చట్టం ప్రకారం యూజీ కాలేజీలన్నీ ఇకపై నేరుగా రాష్ట్ర విద్యాశాఖ కనుసన్నల్లోనే పనిచేస్తాయి. గతంలోనూ బీహార్‌లో వీసీల నియామకం విషయంలో గవర్నర్‌కు, విద్యాశాఖకు మధ్య బహిరంగ యుద్ధమే జరిగింది. ఫైళ్లు వెనక్కి రావడం, నిధులు ఆగిపోవడం వంటి పరిణామాలతో పాలన స్తంభించింది. యూనివర్సిటీల చట్టాలను సవరించడం ద్వారా, రాజ్‌భవన్ విచక్షణాధికారాలకు పరిమితులు విధించాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించుకుంది.

ఈ చట్టం ఆమోదం పొందితే రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఉన్న వందలాది అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ కాలేజీలు గవర్నర్ పరిధి నుంచి రాష్ట్ర ప్రభుత్వ విద్యాశాఖ ఆధీనంలోకి వస్తాయి. అయితే, గవర్నర్ అధికారాలకు కోత విధించే ఈ చట్టం ప్రతిపాదనపై ఇప్పటివరకు బీహార్ రాజ్‌భవన్ నుంచి కానీ, రాష్ట్ర బీజేపీ నేతల నుంచి కానీ ఎలాంటి అధికారిక స్పందన రాలేదు. ప్రతిపాదన అసెంబ్లీలో ప్రవేశపెట్టే సమయానికి బీజేపీ ఎలా స్పందిస్తుందనేది కీలకంగా మారింది.

పొలిటికల్ పల్స్

ఈ నిర్ణయం కేవలం విద్యా సంస్కరణ మాత్రమే కాదని, ఢిల్లీ పెద్దలకు నితీష్ ఇస్తున్న పరోక్ష హెచ్చరిక అని రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. కేంద్రంలో మోదీ ప్రభుత్వ మనుగడకు జేడీయూ మద్దతు అత్యంత కీలకం కావడంతో, నితీష్ తన బలాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నారని ఢిల్లీ వర్గాల టాక్. కూటమిలో మద్దతు ఇస్తాం కానీ రాష్ట్రంలో మా ప్రభుత్వానికి సమాంతరంగా రాజ్‌భవన్ వ్యవస్థను నడిపితే ఊరుకోం అని నితీష్ తేల్చి చెబుతున్నట్లు రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ నడుస్తోంది. ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో ఏపీ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు ప్రస్తావన కూడా తెరపైకి వస్తోందనే వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం ఏపీలో ఎన్డీఏ కూటమి సాఫీగానే సాగుతున్నట్లు కనిపిస్తున్నా, భవిష్యత్తులో బీజేపీ గనుక రాజ్‌భవన్‌ను వాడుకునే ప్రయత్నం చేస్తే, చంద్రబాబుకు కూడా నితీష్ వ్యూహం ఆయుధంగా మారుతుందనే అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

గవర్నర్ల వ్యవస్థను అడ్డం పెట్టుకుని రాష్ట్రాలను ఇబ్బంది పెడుతున్నారన్న ఆరోపణలు కేంద్రంపై ఉన్నాయని రాజకీయ పరిశీలకులు గుర్తుచేస్తున్నారు. ఇప్పుడు ఎన్డీఏ భాగస్వామే గవర్నర్ రెక్కలు కత్తిరించడానికి సిద్ధపడటం జాతీయ రాజకీయాల్లో ఆసక్తికర చర్చకు దారితీస్తోంది. కింగ్‌మేకర్లుగా ఉన్న ఈ నేతలు కేంద్రం తమపై ఆధిపత్యం చెలాయించకుండా ముందస్తుగా బౌండరీలు గీస్తున్నారా? అన్నది రాజకీయ వర్గాల్లో హాట్ టాపిక్‌గా మారింది. బీహార్ అసెంబ్లీలో ఈ చట్టం ఆమోదం పొందితే, భవిష్యత్తులో ఎన్డీఏలో ఇంకెన్ని ప్రకంపనలు సృష్టిస్తుందో చూడాలని పలువురు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

Key Takeaways

• బీహార్‌లో యూజీ కాలేజీలపై గవర్నర్ పెత్తనం రద్దు చేసేలా ప్రభుత్వ కొత్త చట్టం ప్రతిపాదన.
• గవర్నర్ అధికారాలకు కోత విధించే ఈ చట్టంపై రాజ్‌భవన్, బీజేపీ నుంచి ఇంకా స్పందన రాలేదు.
• కేంద్రం జోక్యాన్ని అడ్డుకునే విషయంలో నితీష్ వ్యూహం జాతీయ రాజకీయాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారింది.

Frequently Asked Questions

బీహార్ కొత్త చట్టం ఉద్దేశం ఏమిటి?

అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ (UG) కాలేజీలను గవర్నర్ పరిధి నుంచి తప్పించి, నేరుగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వ విద్యాశాఖ నియంత్రణలోకి తీసుకురావడం ఈ చట్టం ప్రధాన ఉద్దేశం.

గవర్నర్ అధికారాలను నితీష్ ఎందుకు తగ్గిస్తున్నారు?

విద్యాశాఖపై పట్టు సాధించడంతో పాటు, రాజ్‌భవన్ ద్వారా కేంద్రం చెలాయించే ఆధిపత్యాన్ని నిలువరించడానికి అని రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ జరుగుతోంది.

ఈ చట్టంపై రాజ్‌భవన్ లేదా బీజేపీ స్పందించిందా?

ఈ చట్టం ప్రతిపాదనపై ఇప్పటివరకు బీహార్ రాజ్‌భవన్ నుంచి కానీ, రాష్ట్ర బీజేపీ నేతల నుంచి కానీ ఎలాంటి అధికారిక స్పందన రాలేదు.