ఫ్రాన్స్ అసెంబ్లీలో 'కారుణ్య మరణం' బిల్లుకు గ్రీన్ సిగ్నల్ — మరి ఇండియాలో అరుణా షాన్బాగ్ కేసు తర్వాత కూడా 'చనిపోయే హక్కు' ఎందుకు గగనమైంది?
ఫ్రాన్స్ అసెంబ్లీ ప్రాణాంతక వ్యాధులతో బాధపడుతున్న వారికి 'కారుణ్య మరణం' (అసిస్టెడ్ డైయింగ్) ప్రసాదించే బిల్లును ఆమోదించే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. ఏళ్ల తరబడి జరిగిన చర్చల తర్వాత ఈ ముసాయిదాకు తుది ఆమోదం లభించనుందని 'ది హిందూ' నివేదించింది. అయితే ఇండియాలో యాక్టివ్ యుథనేషియాకు అనుమతి లేదు.. కేవలం 'ప్యాసివ్ యుథనేషియా'కు మాత్రమే చట్టబద్ధత ఉంది.
ప్రాణం పోవడం కన్నా.. ప్రాణాలతో నరకం అనుభవించడం అత్యంత బాధాకరం. నయం కాని జబ్బులతో మంచానికే పరిమితమై, చావు కోసం ఎదురుచూసే దయనీయ స్థితిలో ఉన్నవారికి 'మరణమే' మహా ప్రసాదం. సరిగ్గా ఇలాంటి వారి కోసమే ఫ్రాన్స్ ప్రభుత్వం ఓ కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ప్రాణాంతక వ్యాధులతో బాధపడుతున్న పెద్దలకు 'కారుణ్య మరణం' (అసిస్టెడ్ డైయింగ్) ప్రసాదించే చట్టానికి ఫ్రాన్స్ నేషనల్ అసెంబ్లీ తుది ఆమోదం తెలపబోతోందని 'ది హిందూ', 'ఇండియా టుడే' నివేదించాయి. ఏళ్ల తరబడి జరిగిన మేధోమథనం తర్వాత ఈ ముసాయిదా ఎట్టకేలకు చట్టరూపం దాల్చబోతోంది.
అయితే ఫ్రాన్స్ తీసుకురాబోతున్న ఈ చట్టం ఎవరికి పడితే వారికి వర్తించదు. కేవలం నయం కాని జబ్బులతో తీవ్రమైన శారీరక లేదా మానసిక వేదన అనుభవిస్తున్న వయోజనులు మాత్రమే స్వచ్ఛందంగా మరణాన్ని కోరుకోవాలి. వైద్యుల బృందం కఠినమైన పరీక్షలు నిర్వహించిన తర్వాతే, ప్రాణాలు విడిచేందుకు అనుమతి ఇస్తారు. కాగా, ఈ వార్త ఇప్పుడు ఇండియాలో 'కారుణ్య మరణం' చట్టాలపై మరోసారి ఆసక్తికర చర్చకు తెరతీసింది.
ఇండియాలో పరిస్థితి ఏంటి?.. అరుణా షాన్బాగ్ కేసు ఏం చెబుతోంది?
భారతదేశంలో 'బతికే హక్కు' (Right to Life) రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21 ద్వారా పౌరులకు సంక్రమించింది. కానీ 'చనిపోయే హక్కు' మాత్రం ఎవరికీ లేదు. కారుణ్య మరణం అనగానే ఇండియాలో ఠక్కున గుర్తొచ్చే పేరు 'అరుణా షాన్బాగ్'. ముంబైలోని కేఈఎం ఆస్పత్రిలో నర్సుగా పనిచేసిన ఆమె, 1973లో దారుణమైన లైంగిక దాడికి గురైంది. ఆ ఘటనలో మెదడు దెబ్బతిని ఏకంగా 42 ఏళ్ల పాటు 'వెజిటేటివ్ స్టేట్' (కోమా)లో గడిపింది. ఆమె దయనీయ స్థితిని చూసి, కారుణ్య మరణం ప్రసాదించాలని కోరుతూ సుప్రీంకోర్టులో ఓ పిటిషన్ దాఖలైంది. ఆ చారిత్రాత్మక కేసు విచారణ తర్వాతే.. 2011లో సుప్రీంకోర్టు 'ప్యాసివ్ యుథనేషియా'కు (Passive Euthanasia) పచ్చజెండా ఊపింది.
యాక్టివ్ వర్సెస్ ప్యాసివ్ యుథనేషియా.. అసలు తేడా ఏంటి?
ఫ్రాన్స్ తీసుకువస్తున్న చట్టం 'యాక్టివ్ యుథనేషియా' లేదా అసిస్టెడ్ డైయింగ్ కిందకు వస్తుంది. అంటే రోగి కోరిక మేరకు వైద్యులు ప్రాణాలు తీసే మందును ఇస్తారు. కానీ ఇండియాలో ఇది ముమ్మాటికీ నేరం, హత్య కిందకే వస్తుంది. ఇండియాలో అనుమతించబడిన 'ప్యాసివ్ యుథనేషియా' అంటే.. బ్రెయిన్ డెడ్ అయి లేదా కోమాలో ఉండి, కేవలం లైఫ్ సపోర్ట్ (వెంటిలేటర్ లాంటివి) పైనే బతుకుతున్న వారి వైద్య పరికరాలను తొలగించడం. అంటే వారి ప్రాణాలను తీయడం కాదు.. కృత్రిమంగా వారిని బతికించే ప్రయత్నాన్ని ఆపడం మాత్రమే.
2018లో భారత సుప్రీంకోర్టు మరో అడుగు ముందుకేసి 'లివింగ్ విల్' (Living Will) కు చట్టబద్ధత కల్పించింది. అంటే, ఒక వ్యక్తి తను ఆరోగ్యంగా ఉన్నప్పుడే.. "భవిష్యత్తులో నేను కోమాలోకి వెళ్లినా, నయం కాని జబ్బు బారిన పడినా నన్ను కృత్రిమంగా బతికించవద్దు" అని ముందే రాసి ఇవ్వొచ్చు. అయితే, ఈ ప్రక్రియలో ఉన్న రెడ్ టేపిజం, అధికారుల చుట్టూ తిరగాల్సిన నిబంధనల వల్ల సామాన్యులకు ఇది ఇంకా అందని ద్రాక్షగానే మిగిలిపోయింది.
అసలు భయం ఎక్కడుంది?
ఫ్రాన్స్ లాంటి పాశ్చాత్య దేశాలు కారుణ్య మరణాన్ని చట్టబద్ధం చేస్తున్నా, ఇండియా ఎందుకు వెనకడుగు వేస్తోందంటే.. ఇక్కడి సామాజిక పరిస్థితులే ప్రధాన కారణం. ఆస్తుల కోసం వృద్ధులను, మానసిక వికలాంగులను బలవంతంగా చంపేసి, దాన్ని కారుణ్య మరణంగా చిత్రీకరించే ప్రమాదం ఇండియాలో చాలా ఎక్కువ. ఈ సామాజిక కోణాన్ని ఇండియా హెరాల్డ్ ముందుగానే పసిగట్టింది. అయితే, ఫ్రాన్స్ తాజా చట్టం తర్వాత భారత సుప్రీంకోర్టులో 'లివింగ్ విల్' నిబంధనల సరళీకరణ కోసం మరిన్ని పిటిషన్లు దాఖలయ్యే అవకాశం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ప్రాణం పోయడం ఎంత ప్రకృతి సహజమో, గౌరవప్రదంగా ప్రాణాలు వదలడం కూడా అంతే హక్కుగా మారే రోజులు ఇండియాలోనూ రాబోతున్నాయా అనేది ఇప్పుడు అసలు ప్రశ్న.
ఈ నివేదిక కేవలం జర్నలిస్టిక్ విశ్లేషణ మాత్రమే.. న్యాయపరమైన లేదా వైద్య సలహా కాదు. కోర్టు పరిధిలోని అంశాలు, చట్టపరమైన మార్గదర్శకాలపై నిపుణులను సంప్రదించండి.
ఇండియా హెరాల్డ్ సంపాదకీయ ప్రమాణాల కింద AI సహాయంతో ఈ నివేదిక రాయబడింది.. దీని ప్రచురణను మానవ సంపాదకులు పర్యవేక్షిస్తారు.
More from India Herald
Key Takeaways
- ఫ్రాన్స్లో అసిస్టెడ్ డైయింగ్ (కారుణ్య మరణం) బిల్లుకు నేషనల్ అసెంబ్లీ త్వరలో తుది ఆమోదం తెలపనుంది.
- ఇండియాలో రోగి ప్రాణాలు తీసే యాక్టివ్ యుథనేషియా చట్టవిరుద్ధం.
- కేవలం లైఫ్ సపోర్ట్ తొలగించే 'ప్యాసివ్ యుథనేషియా'కు మాత్రమే ఇండియాలో అనుమతి ఉంది.
- 2011 నాటి అరుణా షాన్బాగ్ కేసు తీర్పుతో భారత్లో కారుణ్య మరణంపై స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు ఏర్పాటయ్యాయి.
By the Numbers
- ముంబైకి చెందిన నర్సు అరుణా షాన్బాగ్ లైంగిక దాడికి గురైన తర్వాత 42 ఏళ్ల పాటు కోమాలో (వెజిటేటివ్ స్టేట్) గడిపి 2015లో కన్నుమూశారు.
- 2018లో భారత సుప్రీంకోర్టు చారిత్రాత్మక తీర్పు ద్వారా 'లివింగ్ విల్' (ముందస్తు మరణ శాసనం)కు చట్టబద్ధత కల్పించింది.
The 5W+H: Who, What, When, Where, Why, How
- Who: ఫ్రాన్స్ నేషనల్ అసెంబ్లీ.
- What: ప్రాణాంతక వ్యాధులతో బాధపడే పెద్దలకు కారుణ్య మరణాన్ని (అసిస్టెడ్ డైయింగ్) చట్టబద్ధం చేసే చారిత్రాత్మక బిల్లు.
- When: ఏళ్ల తరబడి జరిగిన సుదీర్ఘ చర్చల అనంతరం ఈ బిల్లు తుది ఆమోదానికి సిద్ధమైంది.
- Where: ఫ్రాన్స్లో.
- Why: నయం కాని జబ్బులతో శారీరకంగా, మానసికంగా నరకం అనుభవిస్తున్న వారికి గౌరవప్రదమైన మరణాన్ని ప్రసాదించే ఉద్దేశంతో.
- How: కఠినమైన వైద్య మార్గదర్శకాలు, నిబంధనల నడుమ రోగి స్వచ్ఛందంగా కోరుకుంటే.. వైద్యుల పర్యవేక్షణలో ప్రాణాలు విడిచేలా ఈ చట్టం పనిచేస్తుంది.
Frequently Asked Questions
కారుణ్య మరణం (యుథనేషియా) అంటే ఏంటి?
నయం కాని జబ్బుతో బాధపడుతున్న వ్యక్తికి, వారి అంగీకారంతో వైద్యుల సాయంతో నొప్పి లేకుండా మరణాన్ని ప్రసాదించడమే యుథనేషియా.
ఇండియాలో కారుణ్య మరణం లీగలా?
పూర్తిగా కాదు. ఇక్కడ కేవలం 'ప్యాసివ్ యుథనేషియా' (లైఫ్ సపోర్ట్ నిలిపివేయడం) మాత్రమే చట్టబద్ధం. యాక్టివ్ యుథనేషియా ముమ్మాటికీ నేరం.
అరుణా షాన్బాగ్ కేసు ప్రాముఖ్యత ఏంటి?
42 ఏళ్ల పాటు కోమాలో ఉన్న ఆమె కేసు ద్వారానే, ఇండియాలో ప్యాసివ్ యుథనేషియాపై సుప్రీంకోర్టు తొలిసారి కీలక మార్గదర్శకాలు జారీ చేసింది.