ముఖ్యమంత్రులు లేదా ప్రధాని 30 రోజులు జైలులో ఉంటే ఆటోమెటిక్‌గా పదవి కోల్పోయేలా కేంద్రం తెస్తున్న బిల్లును కాంగ్రెస్ తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తోంది. ఇది కేవలం రాజకీయ కక్షసాధింపు చర్య అని, డీలిమిటేషన్ బిల్లుకు ఎదురైన చుక్కెదురుకు ప్రతీకారంగా విపక్ష ప్రభుత్వాలను ఫ్లోర్ టెస్ట్ లేకుండానే కూల్చేందుకు బీజేపీ పన్నిన వ్యూహమని కాంగ్రెస్ ఆరోపిస్తోంది.

ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రీవాల్, జార్ఖండ్ సీఎం హేమంత్ సోరెన్ అరెస్ట్.. ఆ తర్వాత చోటుచేసుకున్న హైడ్రామా దేశ రాజకీయాల్లో కొత్త చర్చకు దారితీసింది. 'జైలు నుంచే పాలన' అనే రాజ్యాంగపరమైన లూప్ హోల్‌ను మూసివేసేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇప్పుడు ఒక సంచలన బిల్లును తెరపైకి తెచ్చింది. కానీ, పైకి కనిపిస్తున్నట్లు ఇది కేవలం పరిపాలనా సంస్కరణ మాత్రమేనా? లేక విపక్ష ప్రభుత్వాలను పునాదులతో సహా పెకిలించేందుకు వేసిన మాస్టర్ ప్లానా?

'టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా' తాజా కథనం ప్రకారం.. ఒక ముఖ్యమంత్రి లేదా ప్రధాని 30 రోజుల పాటు జైలులో (జ్యుడీషియల్ కస్టడీలో) ఉంటే, వారు ఆటోమెటిక్‌గా తమ పదవిని కోల్పోయేలా ఈ కొత్త బిల్లును కేంద్రం ప్రతిపాదించింది. దీనిపై కాంగ్రెస్ పార్టీ తీవ్ర స్థాయిలో మండిపడుతోంది. ఇదొక 'రాజకీయ కక్షసాధింపు' చర్య అని, డీలిమిటేషన్ బిల్లు విషయంలో ఎదురైన చుక్కెదురుకు ప్రతీకారంగానే బీజేపీ ఈ ఎత్తుగడ వేసిందని కాంగ్రెస్ నేతలు ఆరోపిస్తున్నారు. ప్రధాని మోదీ తీవ్ర ఆగ్రహంతో ఉన్నారని, అందుకే పార్టీలను చీల్చేందుకు ఈ కొత్త అస్త్రాన్ని వాడుతున్నారని వారు విమర్శిస్తున్నారు.

పొలిటికల్ పల్స్: ఫ్లోర్ టెస్ట్ లేకుండానే ప్రభుత్వాల కూల్చివేత

పైకి కనిపిస్తున్న ఈ నాటకం వెనుక ఉన్న అసలు ఎత్తుగడను ఇండియా హెరాల్డ్ నిక్కచ్చిగా విశ్లేషిస్తోంది. సాధారణంగా ఒక ప్రభుత్వాన్ని కూల్చాలంటే, అసెంబ్లీలో అవిశ్వాస తీర్మానం (ఫ్లోర్ టెస్ట్) నెగ్గాలి. లేదా ఎమ్మెల్యేలను పార్టీ ఫిరాయించేలా ప్రోత్సహించాలి. కానీ ఈ కొత్త బిల్లు చట్టంగా మారితే, ఆ అవసరమే ఉండదు. సాధారణ చట్టాల కింద అరెస్టైతే బెయిల్ రావడం సులువు. కానీ ఈడీ నమోదు చేసే పీఎంఎల్ఏ (మనీ లాండరింగ్) కేసుల్లో 30 రోజుల్లోపు బెయిల్ తెచ్చుకోవడం దాదాపు అసాధ్యం. అంటే, ఈడీ కేసు పెట్టి అరెస్ట్ చేస్తే చాలు.. 30 రోజుల గడువు ముగియగానే ఆ ముఖ్యమంత్రి పదవి ఆటోమెటిక్‌గా రద్దైపోతుంది.

కుర్చీ ఖాళీ అవ్వగానే సహజంగానే అధికార పార్టీలో కొత్త నాయకుడి ఎంపిక అనివార్యం అవుతుంది. ఆ సమయంలో పార్టీలో ఉండే అంతర్గత వర్గపోరు భగ్గుమంటుంది. ఆధిపత్య పోరులో పార్టీలు చీలిపోయే ప్రమాదం ఉంది. అంటే, ఒక్క ఎమ్మెల్యేను కూడా కొనకుండానే, నేరుగా ముఖ్యమంత్రిని టార్గెట్ చేయడం ద్వారా మొత్తం ప్రభుత్వాన్ని సంక్షోభంలోకి నెట్టొచ్చు. ఈ 'బ్లడ్‌లెస్ కూప్' (రక్తపాతం లేని తిరుగుబాటు) వ్యూహాన్ని చూసే విపక్షాల గుండెల్లో రైళ్లు పరుగెడుతున్నాయి.

ఏపీ, తెలంగాణలకు పొంచి ఉన్న ముప్పు

ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీలో కేజ్రీవాల్ జైలుకు వెళ్లినప్పుడు, అతి కష్టం మీద పార్టీని ఏకతాటిపై ఉంచగలిగారు. జార్ఖండ్‌లో హేమంత్ సోరెన్ భార్య కల్పనా సోరెన్ రంగంలోకి దిగడంతో చంపయ్ సోరెన్ ఎపిసోడ్ సద్దుమణిగింది. కానీ ప్రతి రాష్ట్రంలోనూ ఇది సాధ్యం కాదు. ముఖ్యంగా దక్షిణాదిలో, తెలుగు రాష్ట్రాల్లో రాజకీయాలు పూర్తిగా వ్యక్తి కేంద్రీకృతమై ఉంటాయి. ప్రాంతీయ పార్టీల మనుగడ ఒకే నాయకుడి ఇమేజ్‌పై ఆధారపడి ఉంటుంది. రేపు ఆంధ్రప్రదేశ్ లేదా తెలంగాణ లాంటి రాష్ట్రాల్లో కేంద్రంతో ఘర్షణ వాతావరణం ఏర్పడితే, ఈ చట్టం ఒక బ్రహ్మాస్త్రంలా మారుతుంది. ముఖ్యమంత్రిని టార్గెట్ చేసి జైలుకు పంపితే, సెకండ్ లైన్ లీడర్‌షిప్ లేని పార్టీలు పేకమేడల్లా కూలిపోతాయి.

ప్రస్తుతం కాంగ్రెస్ ఈ బిల్లును పార్లమెంట్‌లో అడ్డుకుంటామని శపథం చేస్తోంది. కానీ, ఒకవేళ ఈ బిల్లు పాస్ అయితే మాత్రం భారత సమాఖ్య వ్యవస్థలో ఇది ఒక పెను మార్పుకు దారితీస్తుంది. రాజ్యాంగపరమైన లోపాలను సరిదిద్దే పేరుతో తెస్తున్న ఈ చట్టం.. చివరికి ప్రజాస్వామ్యానికే ఉరితాడుగా మారుతుందా? అన్నదే ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా సామాన్యుడిని సైతం వేధిస్తున్న ప్రశ్న.

ఈ నివేదికలోని ఆరోపణలు, రాజకీయ విమర్శలు ఆయా పార్టీల నేతలు, జాతీయ మీడియా కథనాల ఆధారంగా పొందుపరిచాం. చట్టసభల నిర్ణయాలను నివేదించడమే తప్ప ఇందులో ఎలాంటి ముందస్తు తీర్పు లేదు.

ఇండియా హెరాల్డ్ సంపాదకీయ ప్రమాణాలకు లోబడి AI సహాయంతో ఈ కథనాన్ని రూపొందించాం; ప్రచురణకు ముందు ఎడిటర్ పర్యవేక్షించారు.

Key Takeaways

• 30 రోజులు జైలులో ఉంటే ప్రధాని లేదా ముఖ్యమంత్రి పదవి ఆటోమెటిక్‌గా రద్దయ్యే బిల్లును కేంద్రం ప్రతిపాదించింది.
• ఇది రాజకీయ కక్షసాధింపు చర్య అని మండిపడుతున్న కాంగ్రెస్, ఈ బిల్లును పార్లమెంట్‌లో అడ్డుకుంటామని ప్రకటించింది.
• డీలిమిటేషన్ బిల్లుకు ఎదురైన ఆటంకాల వల్లే బీజేపీ ఈ కొత్త అస్త్రాన్ని ప్రయోగిస్తోందని విపక్షాలు ఆరోపిస్తున్నాయి.
• అసెంబ్లీలో ఫ్లోర్ టెస్ట్ లేకుండానే ఈడీ ద్వారా విపక్ష ప్రభుత్వాలను కూల్చేందుకు ఇది మార్గం సుగమం చేస్తుందని విశ్లేషకుల అంచనా.

Frequently Asked Questions

కేంద్రం కొత్తగా తెస్తున్న బిల్లు ముఖ్య ఉద్దేశం ఏమిటి?

ఒక ప్రధాని లేదా ముఖ్యమంత్రి 30 రోజుల పాటు జ్యుడీషియల్ కస్టడీలో (జైలులో) ఉంటే, వారు ఆటోమెటిక్‌గా తమ పదవిని కోల్పోయేలా చట్టం చేయడం.

కాంగ్రెస్ ఈ బిల్లును ఎందుకు వ్యతిరేకిస్తోంది?

ఇది రాజకీయ కక్షసాధింపు చర్య అని, డీలిమిటేషన్ బిల్లుకు ఎదురైన చుక్కెదురుకు ప్రతీకారంగా విపక్ష ప్రభుత్వాలను చీల్చేందుకు బీజేపీ చేస్తోన్న ప్రయత్నమని కాంగ్రెస్ ఆరోపిస్తోంది.