గ్లోబల్ పాస్‌పోర్ట్ ఇండెక్స్ 2026లో భారత్ అనూహ్యంగా టాప్-100 జాబితా నుంచి గల్లంతైంది. అంతర్జాతీయ వేదికలపై భారత ప్రతిష్ఠ పెరుగుతోందని ప్రభుత్వం చెబుతున్నా.. అక్రమ వలసల భయంతో పలు దేశాలు భారతీయులకు వీసా-ఫ్రీ ఎంట్రీని రద్దు చేయడం, నిబంధనలు కఠినతరం చేయడమే ఈ ర్యాంకింగ్ పతనానికి అసలు కారణమని వన్‌ఇండియా నివేదిక స్పష్టం చేస్తోంది.

అంతర్జాతీయ వేదికలపై భారత ప్రతిష్ఠ ఆకాశాన్ని తాకుతోందని, భారత్ ఇప్పుడు 'విశ్వగురు' అని పాలకులు గర్వంగా చెబుతున్నారు. ఏఐ టెక్నాలజీ, బ్రహ్మోస్ క్షిపణుల ఎగుమతులు, భారీ ఆర్థిక ఒప్పందాలతో దేశం దూసుకుపోతోందని వార్తలు వస్తూనే ఉన్నాయి. జీ20 లాంటి సదస్సులతో ప్రపంచ దేశాల అధినేతలు ఢిల్లీకి క్యూ కడుతున్నారు. కానీ, ఒక సామాన్య భారతీయుడు విదేశాలకు వెళ్లాలంటే ఇమ్మిగ్రేషన్ కౌంటర్ దగ్గర పరిస్థితి ఏమాత్రం మారలేదనే చేదు నిజాన్ని 'గ్లోబల్ పాస్‌పోర్ట్ ఇండెక్స్ 2026' బయటపెట్టింది. వన్‌ఇండియా (Oneindia Hindi) ప్రచురించిన తాజా నివేదిక ప్రకారం.. ఈ ప్రతిష్ఠాత్మక జాబితాలో భారత పాస్‌పోర్ట్ ర్యాంక్ అనూహ్యంగా టాప్-100 స్థానాల నుంచి పడిపోయింది.

ఒకవైపు ప్రపంచ దేశాల అధినేతలు భారత ప్రధానితో కరచాలనం చేసేందుకు పోటీ పడుతున్నారని సోషల్ మీడియాలో ప్రచారం జరుగుతోంది. మరోవైపు మన పాస్‌పోర్ట్ బలం ఎందుకు ఇంత దారుణంగా పడిపోయిందన్నది ఇప్పుడు తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారింది. ఆ దేశ పౌరులకు ఎన్ని దేశాలు ముందస్తు వీసా లేకుండా (వీసా-ఫ్రీ) లేదా వీసా-ఆన్-అరైవల్ సదుపాయంతో ఎంట్రీ ఇస్తున్నాయనే దానిపై పాస్‌పోర్ట్ ఇండెక్స్ ర్యాంకింగ్ ఆధారపడి ఉంటుంది. గతంలో భారతీయులకు స్వేచ్ఛగా ఎంట్రీ ఇచ్చిన కొన్ని దేశాలు.. ఇప్పుడు సైలెంట్‌గా నిబంధనలను కఠినతరం చేశాయి. ముఖ్యంగా డంకీ రూట్లలో అక్రమ వలసలు, వీసా గడువు ముగిసినా అక్కడే ఉండిపోవడం (ఓవర్‌స్టే) వంటి కారణాలను చూపుతూ పలు దేశాలు భారతీయులపై ఆంక్షలు విధిస్తున్నాయి.

పొలిటికల్ పల్స్.. ప్రతిపక్షాలకు కొత్త అస్త్రం

ప్రభుత్వం ప్రమోట్ చేసుకుంటున్న 'గ్లోబల్ లీడర్' ఇమేజ్‌కు, సామాన్యుడి వాస్తవ పరిస్థితికి మధ్య ఉన్న ఈ భారీ వ్యత్యాసాన్ని ప్రతిపక్షాలు టార్గెట్ చేసే అవకాశం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. 'నాయకుడికి రెడ్ కార్పెట్ స్వాగతం లభిస్తే సరిపోదు.. పౌరుడి పాస్‌పోర్ట్‌కు విదేశీ గడ్డపై గౌరవం దక్కాలి కదా' అని విదేశాల్లో స్థిరపడాలనుకునే యువత, విద్యార్థులు పెదవి విరుస్తున్నారు. మౌలిక సదుపాయాల లేమి, ఉపాధి అవకాశాల కొరత వల్లే చాలామంది యువత అక్రమ మార్గాల్లో విదేశాలకు వెళ్లేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఇదే ఇప్పుడు దేశం మొత్తానికి శాపంగా మారి, గ్లోబల్ ఇండెక్స్‌లో మన ర్యాంకును పాతాళానికి లాగేసిందని చెబుతున్నారు. టెక్నాలజీలో అగ్రగామిగా ఎదుగుతున్నామని చెబుతున్నా.. పాస్‌పోర్ట్ పట్టుకుని వెళ్లే టెక్కీలు మాత్రం ఇంకా వీసా కష్టాలు పడుతూనే ఉన్నారు.

ఆర్థిక కోణంలో చూస్తే.. పాస్‌పోర్ట్ ర్యాంక్ పడిపోవడం కేవలం పర్యాటకులకే కాకుండా, అంతర్జాతీయ వ్యాపారాలు చేసే భారతీయ స్టార్టప్ ఫౌండర్లకు కూడా పెద్ద అవరోధంగా మారుతోంది. బ్రిక్స్ (BRICS) దేశాలతో పోల్చినా భారత పాస్‌పోర్ట్ బలం తక్కువగా ఉండటం ఆందోళన కలిగించే విషయం. గ్లోబల్ సప్లై చైన్‌లో కీ రోల్ ప్లే చేయాలని భావిస్తున్న దేశం, తన పౌరులకు ప్రయాణ స్వేచ్ఛను అందించలేకపోతే బిజినెస్ అవకాశాలు దెబ్బతింటాయి. కార్పొరేట్ దిగ్గజాలు ఈజీగా వీసాలు సాధించగలరు. కానీ, మధ్యతరగతి వ్యాపారులు, స్కిల్డ్ ప్రొఫెషనల్స్ మాత్రం ఈ ఆంక్షల వలయంలో చిక్కుకుపోతున్నారు.

ఇండియా హెరాల్డ్ ఎక్స్‌క్లూజివ్.. ఎక్కడ పొరపాటు జరుగుతోంది?

పైకి కనిపిస్తున్న ఈ దౌత్యపరమైన వ్యవహారం వెనుక ఉన్న అసలు వాస్తవాలను ఇండియా హెరాల్డ్ ముందుగానే పసిగట్టింది. కేంద్ర ప్రభుత్వ విదేశీ విధానం కేవలం మ్యాక్రో-స్థాయిలో.. అంటే పెద్ద పెద్ద పెట్టుబడులు, రక్షణ కొనుగోళ్లు, భౌగోళిక రాజకీయ ఒప్పందాల పరంగా మాత్రమే సత్ఫలితాలను ఇస్తోంది. అయితే, మైక్రో-స్థాయిలో.. అంటే సామాన్య విద్యార్థులు, ఐటీ నిపుణులు, వ్యాపారవేత్తలకు వీసా నిబంధనలు సరళీకరించే దిశగా దౌత్యపరమైన ఒత్తిడి తీసుకురావడంలో ఢిల్లీ పెద్దలు పూర్తిగా విఫలమయ్యారు. ఇతర దేశాలతో సంబంధాలు మెరుగుపడుతున్నా.. ఆ ఫలాలు పౌరుల ప్రయాణ స్వేచ్ఛకు బదిలీ కావడం లేదు.

విదేశీ పెట్టుబడులు రావడం ఎంత ముఖ్యమో.. అంతర్జాతీయ సరిహద్దుల వద్ద మన పౌరులకు దక్కే గౌరవం కూడా అంతే ముఖ్యం. టాప్-100 జాబితా నుంచి మన పాస్‌పోర్ట్ గల్లంతవడం కేవలం ఒక నంబర్ మాత్రమే కాదు.. అది మన 'విశ్వగురు' ఇమేజ్‌కి పడ్డ అతిపెద్ద గండి. బలమైన దేశం అంటే గ్లోబల్ వేదికలపై నాయకుడి మాట వినపడటం మాత్రమే కాదు.. ఆ దేశ పౌరుడి పాస్‌పోర్ట్‌కు వీసా కౌంటర్ వద్ద అడ్డుకట్ట పడకపోవడం. ఈ చేదు నిజాన్ని పాలకులు ఇప్పటికైనా గుర్తిస్తారా లేదా అనేది వేచి చూడాలి.

ఈ కథనం పాత్రికేయ దృక్పథంతో రాసినది. సంబంధిత రాజకీయ, దౌత్యపరమైన అంశాలను సోర్సెస్ ఆధారంగా ఇచ్చాం.

ఇండియా హెరాల్డ్ ఎడిటోరియల్ ప్రమాణాలకు లోబడి, ఏఐ (AI) సహాయంతో ఈ ఆర్టికల్ రాయబడింది. దీన్ని హ్యూమన్ ఎడిటర్ పర్యవేక్షించారు.

Key Takeaways

• గ్లోబల్ పాస్‌పోర్ట్ ఇండెక్స్ 2026లో భారత పాస్‌పోర్ట్ ర్యాంక్ టాప్-100 స్థానాల నుంచి పడిపోయింది.
• అక్రమ వలసలు, ఓవర్‌స్టేల కారణంగా పలు దేశాలు భారతీయులకు వీసా-ఫ్రీ ఎంట్రీని సైలెంట్‌గా రద్దు చేశాయి.
• ప్రభుత్వ దౌత్య విజయాలు సామాన్య పౌరుడికి ప్రయాణ స్వేచ్ఛను అందించడంలో విఫలమవుతున్నాయని విశ్లేషకుల అంచనా.
• ఈ వైఫల్యాన్ని ప్రభుత్వ 'విశ్వగురు' ఇమేజ్‌పై రాజకీయ దాడికి ప్రతిపక్షాలు వాడుకునే ఛాన్స్ ఉంది.

Frequently Asked Questions

భారత పాస్‌పోర్ట్ ర్యాంక్ ఎందుకు పడిపోయింది?

అక్రమ వలసలు, వీసా గడువు ముగిసినా అక్కడే ఉండిపోవడం (ఓవర్‌స్టే) లాంటి కారణాలతో.. పలు దేశాలు భారతీయులకు వీసా-ఫ్రీ ఎంట్రీ సదుపాయాన్ని రద్దు చేయడమే దీనికి ప్రధాన కారణం.

దీని వల్ల సామాన్యులకు జరిగే నష్టం ఏంటి?

విదేశాలకు వెళ్లే విద్యార్థులు, టెక్కీలు, పర్యాటకులు వీసా కోసం నెలల తరబడి ఎదురుచూడాల్సి వస్తోంది. వీసా రిజెక్షన్ రేటు కూడా పెరుగుతోంది.