చైనా, రష్యాతో కలిసి అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌కు సుమారు 2,500 కి.మీ. దూరంలో సంయుక్త సైనిక, వ్యూహాత్మక కదలికలు చేస్తోందని నవభారత్ టైమ్స్ రిపోర్ట్ చేసింది. ఈ కదలికలు భారత ఈశాన్య సరిహద్దు భద్రతపై నేరుగా ప్రభావం చూపే ప్రమాదం ఉందని రక్షణ విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. దీనికి చెక్ పెట్టేందుకు మోడీ సర్కార్ మల్టీ-లెవల్ కౌంటర్ స్ట్రాటజీని రూపొందిస్తున్నట్లు స్పష్టమైన సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి.

అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌కు 2,500 కిలోమీటర్ల దూరంలో చైనా–రష్యా సంయుక్తంగా ఓ కొత్త వ్యూహాత్మక ఎత్తుగడ వేస్తున్నాయి. 2,500 కిలోమీటర్లు అంటే చూడటానికి చాలా దూరం అనిపించవచ్చు. కానీ, ఆధునిక యుద్ధ తంత్రంలో 2,500 కి.మీ. అనేది ఒక క్షిపణి కేవలం కొన్ని నిమిషాల్లోనే చేరుకోగల దూరం. నవభారత్ టైమ్స్ తాజా నివేదిక ప్రకారం.. చైనా తన పాత మిత్రుడు రష్యాతో కలిసి భారత ఈశాన్య సరిహద్దుకు సమీపంలో సంయుక్త సైనిక, వ్యూహాత్మక కదలికలను ముమ్మరం చేస్తోంది. ఇది కేవలం సాధారణ సైనిక విన్యాసం కాదు. అరుణాచల్‌పై డ్రాగన్ దశాబ్దాలుగా చేస్తున్న అసంబద్ధ వాదనలకు కొత్త బలం చేకూర్చుకునే ప్రయత్నమని రక్షణ రంగ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

అసలు ఈ కదలిక ఎందుకు అంత కీలకమంటే.. చైనా ఎప్పటి నుంచో అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌ను 'దక్షిణ టిబెట్' అని పిలుస్తూ అది తనదేనని వాదిస్తోంది. ఈ వాదనను అంతర్జాతీయంగా ఏ ఒక్క దేశమూ గుర్తించలేదు. కానీ, చైనా మాత్రం తన వాదనను నెగ్గించుకోవడానికి దౌత్యపరంగా, సైనికపరంగా నిరంతరం కొత్త ఎత్తుగడలు వేస్తూనే ఉంది. ఇప్పుడు ఇందులో రష్యా భాగస్వామ్యం కావడం ఈ వ్యూహానికి మరింత బలాన్ని చేకూర్చింది.

డ్రాగన్–బేర్ జోడీ: ఈ కొత్త ఎత్తుగడ వెనుక అసలు లెక్కేంటి?

గత కొన్నేళ్లుగా చైనా–రష్యా సంబంధాలు గణనీయంగా బలపడ్డాయి. ముఖ్యంగా 2022లో మొదలైన ఉక్రెయిన్ యుద్ధం తర్వాత, పాశ్చాత్య దేశాలకు దూరమైన రష్యా.. చైనాపై ఆధారపడటం పెరిగింది. రక్షణ రంగ నిపుణుల అంచనా ప్రకారం, ఈ భాగస్వామ్యం ఇప్పుడు ఆసియా–పసిఫిక్ ప్రాంతంలో భారత్‌ను చుట్టుముట్టే వ్యూహంగా మారుతోంది. అరుణాచల్‌కు 2,500 కి.మీ. దూరంలో వీరు చేస్తున్న ఈ కదలికలు.. భారత రక్షణ వ్యవస్థను బహుళ దిశల నుంచి పరీక్షించడానికేనని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.

నవభారత్ టైమ్స్ నివేదిక ప్రకారం.. ఈ కదలికల్లో సంయుక్త సైనిక విన్యాసాలు, మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణం, దౌత్యపరమైన సమన్వయం లాంటివి ఉన్నాయి. ఇవి కేవలం సాదాసీదా సైనిక విన్యాసాలు కావు. చైనా తనకు అత్యంత వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యత ఉన్న ప్రాంతాల్లో రష్యా మద్దతుతో శాశ్వత సైనిక స్థావరాలను నిర్మించుకోవాలని చూస్తోందన్న చర్చ రక్షణ వర్గాల్లో జోరుగా సాగుతోంది.

పొలిటికల్ పల్స్: తెరవెనుక ఏం జరుగుతోంది?

రాజకీయ, రక్షణ వర్గాల్లో జరుగుతున్న చర్చ ఏంటంటే.. ఈ కదలిక ద్వారా చైనా ప్రధానంగా రెండు లక్ష్యాలను సాధించాలనుకుంటోంది. మొదటిది: అరుణాచల్ సరిహద్దులో భారత సైన్యం మోహరింపును బహుళ దిశలకు విస్తరించేలా చేసి, మన రక్షణ వనరులపై ఒత్తిడి పెంచడం. రెండోది: అంతర్జాతీయ వేదికలపై రష్యా మద్దతుతో అరుణాచల్‌ను 'వివాదాస్పద భూభాగం'గా చిత్రీకరించే ప్రయత్నాన్ని వేగవంతం చేయడం. అరుణాచల్ ప్రదేశ్ ఎప్పటికీ భారత్‌లో అంతర్భాగమేనని విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ పదేపదే స్పష్టం చేస్తోంది. కానీ చైనా మాత్రం దౌత్యపరంగా ఒత్తిడి పెంచుతూనే ఉండటం రక్షణ వర్గాల్లో ఆందోళన కలిగిస్తోంది.

ఇక భారత్ వైపు నుంచి చూస్తే.. మోడీ సర్కార్ ఈశాన్య సరిహద్దుల్లో మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిని గణనీయంగా వేగవంతం చేసింది. అరుణాచల్‌లో సేలా టన్నెల్, బోర్డర్ రోడ్ల నిర్మాణం, అధునాతన ఆయుధ వ్యవస్థల మోహరింపు.. ఇవన్నీ చైనా సృష్టిస్తున్న ముప్పును ఎదుర్కొనే కౌంటర్ స్ట్రాటజీలో భాగమే. రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ నివేదికల ప్రకారం, ఈశాన్య సరిహద్దుల్లో గత రెండేళ్లలో రోడ్లు, వంతెనల నిర్మాణం దాదాపు రెట్టింపైంది.

భారత్ కౌంటర్ స్ట్రాటజీ: కేవలం సరిహద్దు భద్రతే కాదు, అంతకంటే పెద్ద చదరంగం

తెరవెనుక జరుగుతున్న ఈ పరిణామాలను ఇండియా హెరాల్డ్ పాఠకుల కోసం డీకోడ్ చేస్తే.. భారత్ కేవలం సరిహద్దులో రక్షణను బలోపేతం చేయడంతోనే ఆగిపోవడం లేదు. క్వాడ్ (QUAD — భారత్, అమెరికా, జపాన్, ఆస్ట్రేలియా) భాగస్వామ్యాన్ని మరింత దృఢం చేసుకోవడం, ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో నౌకా విన్యాసాలను విస్తరించడం, ఫ్రాన్స్ లాంటి యూరోపియన్ దేశాలతో రక్షణ ఒప్పందాలు కుదుర్చుకోవడం.. ఇవన్నీ చైనా–రష్యా జోడీకి చెక్ పెట్టే దౌత్యపరమైన వ్యూహంలో భాగమే.

అయితే ఇక్కడో ముఖ్యమైన విషయం గమనించాలి. రష్యాతో భారత్‌కు దశాబ్దాల సైనిక, దౌత్యపరమైన సంబంధాలున్నాయి. S-400 క్షిపణి వ్యవస్థ కొనుగోలు, భారీ ఇంధన ఒప్పందాలు ఇందులో భాగమే. ఒకవైపు భారత్‌తో ఇలాంటి బలమైన బంధాన్ని కొనసాగిస్తూనే, మరోవైపు చైనాతో కలిసి మన భద్రతకే సవాలు విసిరేలా రష్యా వ్యవహరిస్తుండటం.. న్యూఢిల్లీకి అత్యంత సున్నితమైన దౌత్యపరమైన సవాలుగా మారింది.

రాబోయే రోజుల్లో ఏం జరగవచ్చంటే.. రష్యాతో జరిపే ద్వైపాక్షిక చర్చల్లో భారత్ ఈ అంశాన్ని నేరుగా లేవనెత్తే అవకాశం ఉంది. అదే సమయంలో ఈశాన్య సరిహద్దుల్లో అదనపు బలగాల మోహరింపు, ఎయిర్ డిఫెన్స్ వ్యవస్థల బలోపేతం వేగవంతమవుతుందని రక్షణ నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. చైనా ఈ కదలికలను ఎంత ముందుకు తీసుకెళ్తుందనే దానిపై, భవిష్యత్తులో అంతర్జాతీయ వేదికలపై భారత్ ఎంత అగ్రెసివ్‌గా రియాక్ట్ అవుతుందనేది ఆధారపడి ఉంటుంది.

చదరంగంలో ఒక్క ఎత్తుగడతోనే ఆట మొత్తం మారిపోకపోవచ్చు. కానీ, ఆ ఎత్తుగడ ఆటను ఏ మలుపు తిప్పుతుందో చెప్పగలదు. చైనా–రష్యా వేస్తున్న ఈ తాజా కదలిక.. భారత్ రక్షణ వ్యయాన్ని, మన దౌత్యపరమైన ప్రాధాన్యతలను, ఈశాన్య భారత్ భవిష్యత్తును ఎలా మార్చబోతోందనేది ఇప్పుడు ప్రతి భారతీయుడూ తెలుసుకోవాల్సిన ఆసక్తికరమైన అంశం.

Key Takeaways

• అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌కు 2,500 కి.మీ. దూరంలో రష్యాతో కలిసి చైనా సంయుక్త సైనిక, వ్యూహాత్మక కదలికలు (నవభారత్ టైమ్స్ రిపోర్ట్)
• భారత ఈశాన్య సరిహద్దు భద్రతను బహుళ దిశల నుంచి పరీక్షించే వ్యూహంలో భాగమే ఈ కదలికలని రక్షణ విశ్లేషకుల అంచనా.
• సేలా టన్నెల్, బోర్డర్ రోడ్లు, క్వాడ్ (QUAD) భాగస్వామ్యం, యూరోపియన్ రక్షణ ఒప్పందాలతో భారత్ వేగవంతమైన కౌంటర్ స్ట్రాటజీ.
• భారత్‌తో S-400 డీల్స్ చేస్తూనే, చైనాతో కలిసి మన భద్రతకే సవాలు విసురుతున్న రష్యా ద్వంద్వ వైఖరి.. న్యూఢిల్లీకి ఓ సున్నితమైన దౌత్య సవాలు.

Frequently Asked Questions

చైనా అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌పై ఎందుకు పదేపదే హక్కులు కోరుతోంది?

చైనా అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌ను 'దక్షిణ టిబెట్'గా అభివర్ణిస్తూ దశాబ్దాలుగా అది తన భూభాగమేనని వాదిస్తోంది. అయితే ఈ వాదనను అంతర్జాతీయంగా ఏ దేశమూ గుర్తించలేదు. అరుణాచల్ ప్రదేశ్ ఎప్పటికీ తమ అంతర్భాగమేనని భారత్ స్పష్టం చేస్తోంది.

రష్యా, చైనాతో చేతులు కలిపి భారత్‌కు వ్యతిరేకంగా పనిచేస్తోందా?

భారత్‌, రష్యాల మధ్య దశాబ్దాలుగా బలమైన సైనిక, దౌత్యపరమైన సంబంధాలున్నాయి. అయితే ఉక్రెయిన్ యుద్ధం తర్వాత రష్యా, చైనాపై ఆధారపడటం పెరిగింది. రష్యా రెండు దేశాలతోనూ సంబంధాలు కొనసాగిస్తున్నప్పటికీ, చైనాతో కలిసి చేపడుతున్న కొన్ని సంయుక్త సైనిక కదలికలు భారత భద్రతకు సవాలుగా మారుతున్నాయని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

ఈశాన్య సరిహద్దుల రక్షణ కోసం భారత్ ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటోంది?

సేలా టన్నెల్ నిర్మాణం, సరిహద్దు రోడ్ల విస్తరణ, అధునాతన ఆయుధ వ్యవస్థల మోహరింపు, క్వాడ్ (QUAD) భాగస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయడం, యూరోపియన్ దేశాలతో రక్షణ ఒప్పందాలు చేసుకోవడం... ఇవన్నీ భారత్ సిద్ధం చేసుకున్న కౌంటర్ స్ట్రాటజీలో భాగమే.