ఖమేనీ అంత్యక్రియల్లో 3 వేల శవాలు? — ఇరాన్ భయపడుతున్న ఆ 'మరణహోమం' వెనుక అసలు కథేంటి?
ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖమేనీ అంత్యక్రియల్లో కనీసం 3,000 మంది ప్రాణాలు కోల్పోతారని ఆ దేశ అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు. గతంలో ఖొమేనీ, సులేమానీల అంత్యక్రియల్లో జరిగిన భారీ తొక్కిసలాటలు, ప్రభుత్వ బలవంతపు జనసమీకరణ, షియా ముస్లింల తీవ్ర భావోద్వేగాలే ఈ భయానికి ప్రధాన కారణమని 'ది ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్' నివేదించింది.
ఓ దేశాధినేత మరణిస్తే అధికారిక లాంఛనాలతో వీడ్కోలు పలకడం సహజం. కానీ, అంత్యక్రియల్లో పాల్గొనే వేలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోతారని ముందే అంచనా వేసి, దానికి తగ్గట్లు ఏర్పాట్లు చేసుకోవడం బహుశా ఆధునిక చరిత్రలోనే తొలిసారి. ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖమేనీ ఆరోగ్య పరిస్థితి విషమంగా ఉన్న నేపథ్యంలో, ఆయన అంత్యక్రియల కోసం టెహ్రాన్ చేస్తున్న కనీవినీ ఎరుగని ఏర్పాట్లు తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారాయి. 'ది ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్', 'టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా' కథనాల ప్రకారం.. ఈ కార్యక్రమంలో సుమారు 3,000 మంది వరకు మరణించే అవకాశం ఉందని ఇరాన్ ప్రభుత్వం అధికారికంగా అంచనా వేస్తోంది.
ఈ భయం గాల్లోంచి పుట్టింది కాదు.. ఇరాన్ రక్తచరిత్ర నుంచే పుట్టుకొచ్చింది. 1989లో అప్పటి సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా ఖొమేనీ అంత్యక్రియలకు కోటికి పైగా జనం పోటెత్తారు. ఆ ఉన్మాద స్థితిలో జరిగిన తొక్కిసలాటలో పదుల సంఖ్యలో చనిపోగా, 10 వేల మందికి పైగా గాయపడ్డారు. జనం శవపేటికను చించేసి, ఖొమేనీ మృతదేహాన్ని కిందపడేసిన దృశ్యాలు ఆ దేశ పాలకుల కళ్ల ముందు ఇంకా కదలాడుతూనే ఉన్నాయి. ఆ తర్వాత 2020లో జనరల్ ఖాసిం సులేమానీ అంత్యక్రియల్లోనూ ఇదే తరహా తొక్కిసలాట జరిగి 56 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఇప్పుడు ఖమేనీ కోసం అంతకు మించిన జనసందోహం రానుందని ఇంటెలిజెన్స్ నివేదికలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
పొలిటికల్ పల్స్: స్వచ్ఛందమా.. బలవంతపు సమీకరణా?
అయితే, ఈ జనసందోహం వెనుక ఇరాన్ ప్రభుత్వ వ్యూహం ఉందన్నది అంతర్జాతీయ విశ్లేషకుల మాట. టెహ్రాన్ వీధుల్లో 'డెత్ టు అమెరికా', 'డెత్ టు ఇజ్రాయెల్' నినాదాలు దద్దరిల్లేలా చేసేందుకు ప్రభుత్వం భారీగా ప్రజలను తరలించేలా ఒత్తిడి చేస్తోందన్న వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి. ప్రజలు స్వచ్ఛందంగా వస్తారా, లేక ప్రభుత్వం బలవంతంగా తీసుకొస్తుందా అనే అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయని 'ఇండియా టుడే' నివేదించింది. అంతర్జాతీయ సమాజానికి ఇరాన్ బలాన్ని, ప్రజల మద్దతును చూపించుకోవడానికి ఈ అంత్యక్రియలను ఒక మెగా పొలిటికల్ ఈవెంట్గా మార్చాలని టెహ్రాన్ భావిస్తోంది. ఈ క్రమంలో జరిగే ప్రాణనష్టాన్ని వారు 'తప్పనిసరి మూల్యం'గా భావిస్తున్నట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి.
పైకి కనిపిస్తున్న ఈ నాటకం వెనుక ఉన్న అసలు రాజకీయ ఎత్తుగడను ఇండియా హెరాల్డ్ ముందుగానే పసిగట్టింది. ఇరాన్ పాలకులకు ఇప్పుడు ఒక బలమైన 'ఫోటో-ఆప్' (Photo-op) కావాలి. తదుపరి సుప్రీం లీడర్గా ఎవరు వచ్చినా, వారికి పూర్తి ప్రజా మద్దతు ఉందని ప్రపంచానికి చాటిచెప్పేందుకు ఈ అంత్యక్రియల వేదికను వాడుకోనున్నారు. షియా సంప్రదాయంలోని తీవ్ర భావోద్వేగాలు, రొమ్ము బాదుకుంటూ ఏడ్చే ఆచారం.. దీనికి ప్రభుత్వ బలవంతపు జనసమీకరణ తోడైతే అది కచ్చితంగా ఒక మారణహోమానికి దారితీస్తుంది. 3,000 మంది చనిపోయినా పర్వాలేదు కానీ, జనసమీకరణ మాత్రం చారిత్రాత్మకంగా ఉండాలన్నది ఇరాన్ పాలకుల కఠిన నిర్ణయంగా కనిపిస్తోంది.
అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ వంటి బద్ధ శత్రువులకు తమ సత్తా చూపించే క్రమంలో, ఇరాన్ తన సొంత పౌరుల ప్రాణాలను పణంగా పెడుతోందా? ఒక నాయకుడికి పలికే వీడ్కోలు.. వేలాది సామాన్యుల పాలిట మరణశాసనంగా ఎందుకు మారాలి? సులేమానీ, ఖొమేనీల మరణాల తర్వాత పాఠాలు నేర్చుకోని ఇరాన్, ఇప్పుడు ఖమేనీ అంత్యక్రియలను మరో విషాద వేదికగా మార్చబోతోందన్నది కాదనలేని వాస్తవం.
ఇండియా హెరాల్డ్ సంపాదకీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఏఐ (AI) సహాయంతో ఈ ఆర్టికల్ రాయబడింది; ప్రచురణకు ముందు హ్యూమన్ ఎడిటర్ దీన్ని పర్యవేక్షిస్తారు.
More from India Herald
Key Takeaways
- ఖమేనీ అంత్యక్రియల్లో 3,000 మంది వరకు చనిపోయే అవకాశం ఉందని ఇరాన్ అధికారికంగా అంచనా వేస్తోంది.
- 1989లో ఖొమేనీ అంత్యక్రియల్లో జరిగిన తొక్కిసలాటలో 10 వేల మందికి పైగా గాయపడ్డారు.. ఇప్పుడు ఆ చరిత్ర మళ్లీ పునరావృతం అవుతుందని భయపడుతున్నారు.
- అమెరికా, ఇజ్రాయెల్లకు వ్యతిరేకంగా తమ బలాన్ని ప్రదర్శించేందుకు ప్రభుత్వం బలవంతంగా జనసమీకరణ చేస్తోందన్న ఆరోపణలు వస్తున్నాయి.
- ఎంత ప్రాణనష్టం జరిగినా సరే, ఈ కార్యక్రమాన్ని ఒక భారీ రాజకీయ వేదికగా మార్చాలని ఇరాన్ యోచిస్తోంది.
By the Numbers
- ఖమేనీ అంత్యక్రియల్లో అంచనా వేస్తున్న మరణాల సంఖ్య: 3,000.
- 1989 ఖొమేనీ అంత్యక్రియలకు హాజరైన ప్రజల అంచనా: సుమారు 1 కోటి (10 మిలియన్లు).
- 2020 సులేమానీ అంత్యక్రియల్లో తొక్కిసలాటలో చనిపోయిన వారు: 56 మంది.
The 5W+H: Who, What, When, Where, Why, How
- Who: ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖమేనీ, ఆ దేశ అధికార యంత్రాంగం.
- What: ఖమేనీ అంత్యక్రియల్లో భారీ తొక్కిసలాట జరిగి సుమారు 3,000 మంది వరకు మరణించే అవకాశం ఉందని అంచనా వేస్తూ ప్రభుత్వం ముందస్తు ఏర్పాట్లు చేస్తోంది.
- When: ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ ఖమేనీ మరణానంతరం జరగనున్న అధికారిక అంత్యక్రియల సమయంలో.
- Where: ఇరాన్ రాజధాని టెహ్రాన్ వీధుల్లో.
- Why: గతంలో అయతుల్లా ఖొమేనీ (1989), జనరల్ సులేమానీ (2020) అంత్యక్రియల్లో జరిగిన భారీ తొక్కిసలాటలు, ప్రజల్లోని తీవ్రమైన మతపరమైన భావోద్వేగాల కారణంగా.
- How: అంతర్జాతీయంగా తమ సత్తా చాటేందుకు ఇరాన్ ప్రభుత్వం భారీగా జనసమీకరణ చేస్తోంది. దీంతో ఆ రద్దీని నియంత్రించలేక ప్రాణనష్టం జరగొచ్చని యంత్రాంగం భావిస్తోంది.
Frequently Asked Questions
ఇరాన్ ముందే 3,000 మరణాలు సంభవిస్తాయని ఎందుకు అంచనా వేస్తోంది?
గతంలో ఇరాన్ అగ్రనేతల అంత్యక్రియలకు పోటెత్తిన జనసందోహంతో తొక్కిసలాటలు జరిగి భారీ ప్రాణనష్టం వాటిల్లింది. ఇప్పుడు ఖమేనీ అంత్యక్రియలకు అంతకుమించి జనం వచ్చే అవకాశం ఉండటంతో అధికారులు ఈ అంచనాకు వచ్చారు.
అంత భారీగా జనం ఎందుకు వస్తారు?
ఇరాన్ ప్రజల్లో ఉన్న తీవ్రమైన మతపరమైన భావోద్వేగాలకు తోడు, అంతర్జాతీయంగా తమ బలాన్ని ప్రదర్శించుకునేందుకు ప్రభుత్వం బలవంతపు జనసమీకరణ చేస్తోందన్న వార్తలు వినిపిస్తున్నాయి.