వాట్సాప్ తర్వాత టెలిగ్రామ్, సిగ్నల్పై కేంద్రం కన్ను.. ఆ చిన్న 'యూజర్నేమ్' ఫీచర్ కోట్ల మంది భారతీయుల ప్రైవసీని మింగేస్తుందా?
వాట్సాప్పై ట్రేసబిలిటీ నిబంధనలు విధించిన కేంద్ర ప్రభుత్వం.. ఇప్పుడు టెలిగ్రామ్, సిగ్నల్ యాప్స్లోని 'యూజర్నేమ్' ఫీచర్పై దృష్టి సారిస్తోంది. ఫోన్ నంబర్ లేకుండా చాట్ చేసుకునే ఈ ఫీచర్ సైబర్ నేరగాళ్లు అజ్ఞాతంగా ఉండేందుకు అవకాశం కల్పిస్తోందని ప్రభుత్వ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. అయితే, దీన్ని తొలగించడం పౌరుల ప్రాథమిక హక్కుపై దాడి చేయడమేనని ప్రైవసీ నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
The 5W+H: Who, What, When, Where, Why, How
- Who: కేంద్ర ఐటీ మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY), టెలిగ్రామ్, సిగ్నల్ యాప్ కంపెనీలు, సైబర్ నేరగాళ్లు, భారతీయ యూజర్లు
- What: వాట్సాప్ తర్వాత టెలిగ్రామ్, సిగ్నల్ యాప్స్లోని యూజర్నేమ్ ఫీచర్పై నోటీసులు జారీ చేయడం లేదా కొత్త నిబంధనలు తీసుకురావడం.
- When: జూలై 2026 — వాట్సాప్ ట్రేసబిలిటీ నిబంధనల అమలు తర్వాత తదుపరి దశగా.
- Where: భారతదేశం — కేంద్ర ప్రభుత్వ స్థాయిలో, ఐటీ యాక్ట్ 2021 మధ్యవర్తి మార్గదర్శకాల పరిధిలో.
- Why: యూజర్నేమ్ ఫీచర్ ద్వారా ఫోన్ నంబర్ అవసరం లేకుండా కమ్యూనికేట్ చేస్తుండటంతో, సైబర్ నేరగాళ్లు, డ్రగ్స్ ముఠాలు అజ్ఞాతంగా తప్పించుకుంటున్నారన్న ఆందోళన.
- How: ఐటీ రూల్స్-2021 మధ్యవర్తి మార్గదర్శకాల కింద కేవైసీ తరహా ట్రేసబిలిటీ నిబంధనలను యూజర్నేమ్ బేస్డ్ ప్లాట్ఫామ్స్కు కూడా విస్తరించాలని ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది.
మీ ఫోన్లో టెలిగ్రామ్ ఓపెన్ చేసి ఏదైనా గ్రూప్లో మెసేజ్ పంపండి.. అక్కడ మీ పేరు కనిపిస్తుంది కానీ, మీ ఫోన్ నంబర్ కనిపించదు. ఈ ఒక్క ఫీచర్ 'యూజర్నేమ్'.. ఇప్పుడు భారత ప్రభుత్వానికి, టెక్ కంపెనీలకు, సామాన్య యూజర్లకు మధ్య కొత్త యుద్ధానికి దారితీస్తోంది. వాట్సాప్ను ట్రేసబిలిటీ నిబంధనలతో కట్టడి చేసిన కేంద్రం.. ఇప్పుడు టెలిగ్రామ్, సిగ్నల్ యాప్స్లోని ఈ యూజర్నేమ్ ఫీచర్పై ఫోకస్ పెట్టినట్లు ప్రభుత్వ వర్గాల సమాచారం.
ఈ పరిణామం వెనుక ఉన్న అసలు ఆర్థిక, భద్రతాపరమైన ఎత్తుగడలను ఇండియా హెరాల్డ్ విశ్లేషిస్తోంది.. ఎందుకంటే ఇక్కడ ప్రశ్న కేవలం ఒక యాప్ ఫీచర్ గురించి కాదు, 80 కోట్లకు పైగా ఉన్న భారతీయ ఇంటర్నెట్ యూజర్ల ప్రైవసీ హక్కు వర్సెస్ జాతీయ భద్రత గురించి!
యూజర్నేమ్ ఫీచర్.. అసలు చిక్కేంటి?
వాట్సాప్లో ఎవరికైనా మెసేజ్ పంపాలంటే వారి ఫోన్ నంబర్ తప్పనిసరి. కానీ టెలిగ్రామ్, సిగ్నల్లో @username పెట్టుకుంటే.. మన ఫోన్ నంబర్ ఎవరికీ కనిపించకుండానే కమ్యూనికేట్ చేయొచ్చు. ప్రైవసీ కోరుకునే యూజర్లకు ఇది నిజంగా వరమే. హింసాత్మక స్టాకింగ్ నుండి రక్షణ, జర్నలిస్టులకు సోర్స్ ప్రొటెక్షన్, యాక్టివిస్టులకు భద్రత లభిస్తుంది. కానీ, ఇదే ఫీచర్ సైబర్ నేరగాళ్లకు, డ్రగ్స్ మాఫియాకు, చైల్డ్ పోర్న్ నెట్వర్క్లకు కూడా అజ్ఞాతంగా ఉండే వెసులుబాటు కల్పిస్తోంది.
ఐటీ రూల్స్ 2021 మార్గదర్శకాల ప్రకారం.. 50 లక్షలకు పైగా యూజర్లు ఉన్న మెసేజింగ్ ప్లాట్ఫామ్స్ 'ఫస్ట్ ఒరిజినేటర్' (మెసేజ్ మొదట ఎవరు పంపారో) ట్రేస్ చేసే సామర్థ్యం కలిగి ఉండాలి. వాట్సాప్ ఈ నిబంధనను వ్యతిరేకిస్తూ కోర్టులో పోరాడుతుండగా, టెలిగ్రామ్ విషయంలో పరిస్థితి మరింత క్లిష్టంగా మారింది. ఎందుకంటే, యూజర్నేమ్ ఫీచర్ ద్వారా ఫోన్ నంబర్ లింక్ చేయాల్సిన అవసరమే లేకుండా పోయింది.
ఎవరికి ఏం ప్రమాదం? అసలు లెక్కలివే!
పరిశ్రమ వర్గాల అంచనా ప్రకారం.. భారతదేశంలో టెలిగ్రామ్కు దాదాపు 15 కోట్ల మంది యూజర్లు ఉన్నారు. గ్లోబల్గా టెలిగ్రామ్ యూజర్ బేస్లో ఇది అతిపెద్ద వాటా. ఇక సిగ్నల్ యూజర్ బేస్ చిన్నదైనప్పటికీ.. ప్రైవసీకి ప్రాధాన్యమిచ్చే టెక్ ప్రొఫెషనల్స్, జర్నలిస్టులు, న్యాయవాదులు దీన్ని విస్తృతంగా వాడుతున్నారు. ఈ రెండు యాప్స్కు ఇండియా మార్కెట్ వదులుకోలేనంత భారీది.
కానీ, ప్రభుత్వం అడుగుతున్న ట్రేసబిలిటీ నిబంధనలు పాటించాలంటే.. ఈ యాప్స్ తమ ఎన్క్రిప్షన్ ఆర్కిటెక్చర్నే మార్చేయాలి. ట్రేసబిలిటీ కోసం ఎన్క్రిప్షన్ను బలహీనపరిస్తే, ప్లాట్ఫామ్ భద్రతే దెబ్బతింటుందని సిగ్నల్ ఫౌండేషన్ ఇప్పటికే బహిరంగంగా ప్రకటించింది. 2024లో ఫ్రాన్స్లో టెలిగ్రామ్ సీఈఓ పావెల్ దురోవ్ అరెస్ట్ తర్వాత, కొన్ని దేశాల చట్టాలకు టెలిగ్రామ్ సహకరించడం మొదలుపెట్టింది. అయినప్పటికీ, యూజర్నేమ్ ఫీచర్ను తొలగించే ఆలోచన మాత్రం ఇప్పటివరకు చేయలేదు.
ఇన్సైడ్ టాక్
ప్రస్తుతం టెక్ పాలసీ వర్గాల్లో ఒక ఆసక్తికరమైన చర్చ జరుగుతోంది. ప్రభుత్వ ఉద్దేశం నిజంగా సైబర్ క్రైమ్ను అరికట్టడమా? లేక యూజర్ డేటా ట్రేసబిలిటీ ద్వారా నిఘా (సర్వేలెన్స్) సామర్థ్యం పెంచుకోవడమా? ఐటీ రంగ విశ్లేషకుల అంచనా ప్రకారం.. ప్రభుత్వం బహుశా ఈ యాప్స్పై పూర్తి బ్యాన్ విధించకపోవచ్చు. భారత్లో బ్యాన్ చేయడం రాజకీయంగా ఇబ్బందికర పరిణామం. దానికి బదులుగా, ఐటీ రూల్స్ కింద నోటీసులు జారీ చేసి, యూజర్నేమ్తో రిజిస్టర్ అయిన అకౌంట్లకు ఫోన్ నంబర్ లేదా ఆధార్ లింక్ తప్పనిసరి చేసే 'మధ్యే మార్గం' ఎంచుకునే అవకాశమే ఎక్కువ. (పరిశ్రమ వర్గాల్లో జరుగుతున్న చర్చల ఆధారంగా.. ఇదొక అంచనా మాత్రమే, నిర్ధారిత వాస్తవం కాదు.)
ఇక్కడ గమనించాల్సిన మరో కోణం కూడా ఉంది. వాట్సాప్ కూడా త్వరలో యూజర్నేమ్ ఫీచర్ ప్రవేశపెట్టే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. మెటా (Meta) గ్లోబల్ స్ట్రాటజీలో ఇది కీలక భాగం. అంటే ప్రభుత్వం ఈరోజు టెలిగ్రామ్, సిగ్నల్కు విధించే నిబంధన, రేపు వాట్సాప్కూ వర్తిస్తుంది. ఇది కేవలం ఒక యాప్ సమస్య కాదు.. మొత్తం మెసేజింగ్ ఇండస్ట్రీ ఆర్కిటెక్చర్ను మార్చేసే పాలసీ ఫ్రేమ్వర్క్.
సామాన్య యూజర్కు జరిగే నష్టం ఏంటి?
హైదరాబాద్, బెంగళూరు, చెన్నైలోని టెక్కీలు టెలిగ్రామ్ గ్రూప్స్ను ఆఫీస్ కమ్యూనికేషన్ కోసం, స్టాక్ మార్కెట్ టిప్స్, క్రిప్టో చర్చల కోసం విస్తృతంగా వాడుతున్నారు. వారిలో చాలామంది ఫోన్ నంబర్ షేర్ చేయకుండా.. యూజర్నేమ్ ద్వారానే గ్రూప్స్లో జాయిన్ అవుతారు. ఒకవేళ ఈ ఫీచర్ పోతే, లేదా ఫోన్ నంబర్ లింక్ తప్పనిసరి అయితే:
మొదటిది.. డేటా బ్రీచ్ రిస్క్ పెరుగుతుంది. 2023లో భారతదేశంలో 160 కోట్లకు పైగా యూజర్ రికార్డ్లు లీక్ అయ్యాయని సర్ట్-ఇన్ (CERT-In) డేటా చెబుతోంది. ఫోన్ నంబర్ తప్పనిసరిగా లింక్ చేస్తే, ఆ నంబర్ కూడా లీక్ అయ్యే ఛాన్స్ ఉంటుంది. రెండోది.. మహిళలు, LGBTQ+ కమ్యూనిటీ, విజిల్బ్లోయర్లు, జర్నలిస్టులకు అజ్ఞాతంగా ఉండటం అనేది ఒక భద్రతా అవసరం. మూడోది.. వీపీఎన్ (VPN) ద్వారా ఈ నిబంధనలను తప్పించుకోవడం టెక్నాలజీ తెలిసిన నేరగాళ్లకు చాలా సులువు. కానీ, సామాన్య యూజర్లు మాత్రం ఈ నిబంధనల భారం మోయక తప్పదు.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏం జరుగుతోంది?
ఈ విషయంలో భారతదేశం ఒంటరి కాదు. యూరోపియన్ యూనియన్ డిజిటల్ సర్వీసెస్ యాక్ట్ కింద టెలిగ్రామ్పై చర్యలు తీసుకుంటోంది. బ్రెజిల్లో టెలిగ్రామ్ను తాత్కాలికంగా బ్యాన్ చేసిన చరిత్ర కూడా ఉంది. అయితే, రాయిటర్స్ నివేదికల ప్రకారం.. బ్యాన్ చేసిన ప్రతిచోటా యూజర్లు వీపీఎన్ ద్వారా తిరిగి లాగిన్ అయ్యారు. ప్లాట్ఫామ్ యూజర్ బేస్ ఏమాత్రం పడిపోలేదు. దీన్నిబట్టి బ్యాన్ చేయడం వల్ల ఫలితం ఉండదని, రెగ్యులేషన్ తీసుకురావడం మాత్రమే ప్రాక్టికల్ ఆప్షన్ అని అర్థమవుతోంది.
రాబోయే రోజుల్లో ఏం జరగబోతోంది?
ఐటీ రూల్స్ 2021 కింద రానున్న వారాల్లో టెలిగ్రామ్, సిగ్నల్కు ప్రభుత్వం నోటీసులు జారీ చేసే అవకాశం ఉందని పరిశ్రమ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. యూజర్నేమ్ ఆధారిత అకౌంట్లకు కేవైసీ తరహాలో ఫోన్ నంబర్ లేదా ఐడీ వెరిఫికేషన్ తప్పనిసరి చేయాలని ఆ నోటీసుల్లో డిమాండ్ చేసే ఛాన్స్ ఉంది. అయితే, సిగ్నల్ దీన్ని అంగీకరించే అవకాశం చాలా తక్కువ. ఎందుకంటే.. ప్రైవసీనే తమ బ్రాండ్ అని వారు బలంగా చెబుతున్నారు. టెలిగ్రామ్ మాత్రం దురోవ్ అరెస్ట్ తర్వాత కాస్త మెత్తబడినట్లు సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి.
చివరికి ఇది భారతీయ యూజర్ల ముందు ఒక ఆసక్తికరమైన ప్రశ్నను ఉంచుతోంది. మీ ఫోన్లో ఎవరైనా మీ నంబర్ చూడకుండా మెసేజ్ చేయగలిగే ఆ చిన్న సౌలభ్యం మీ హక్కా? లేక ప్రభుత్వం మీ భద్రత కోసం ఎప్పుడైనా తీసేసుకోగలిగే ఓ 'ప్రివిలేజ్' మాత్రమేనా? ఈ ప్రశ్నకు దొరికే సమాధానం.. కేవలం ఒక యాప్ ఫీచర్ను మాత్రమే కాదు, డిజిటల్ ఇండియా 2.0 భవిష్యత్తునే డిసైడ్ చేస్తుంది.
By the Numbers
- భారతదేశంలో టెలిగ్రామ్ యూజర్లు దాదాపు 15 కోట్లు.. గ్లోబల్గా అతిపెద్ద వాటాల్లో ఇది ఒకటి (పరిశ్రమ అంచనాల ప్రకారం).
- 2023లో భారతదేశంలో డేటా బ్రీచ్ ద్వారా 160 కోట్లకు పైగా యూజర్ రికార్డ్లు లీక్ అయ్యాయి (సర్ట్-ఇన్ డేటా).
- భారతదేశంలో 80 కోట్లకు పైగా ఉన్న ఇంటర్నెట్ యూజర్లు ఈ ప్రైవసీ వర్సెస్ సెక్యూరిటీ డిబేట్తో ప్రత్యక్షంగా ప్రభావితం కానున్నారు.
Key Takeaways
- టెలిగ్రామ్, సిగ్నల్లోని యూజర్నేమ్ ఫీచర్ ద్వారా ఫోన్ నంబర్ లేకుండానే కమ్యూనికేట్ చేయొచ్చు. ఇది ప్రైవసీకి వరం, సైబర్ నేరగాళ్లకు రక్షణ కవచం.
- ఐటీ రూల్స్ 2021 కింద కేవైసీ తరహాలో ఫోన్ లేదా ఐడీ లింక్ తప్పనిసరి చేస్తూ ప్రభుత్వం నోటీసులు జారీ చేసే అవకాశం ఉందని పరిశ్రమ వర్గాల అంచనా.
- వాట్సాప్ కూడా త్వరలో యూజర్నేమ్ ఫీచర్ తీసుకురాబోతోంది కాబట్టి, ఈ నిబంధన మొత్తం మెసేజింగ్ ఇండస్ట్రీపై ప్రభావం చూపుతుంది.
- బ్రెజిల్, ఈయూ అనుభవాలు చెబుతున్నది ఒక్కటే.. బ్యాన్ వల్ల ఎలాంటి ఫలితం ఉండదు, రెగ్యులేషన్ మాత్రమే సరైన ఆప్షన్.
- సామాన్య యూజర్లు నిబంధనల భారం మోస్తే, టెక్నాలజీ తెలిసిన నేరగాళ్లు వీపీఎన్ ద్వారా సులువుగా తప్పించుకుంటారు.. ఇదే అసలు సమస్య.
Frequently Asked Questions
టెలిగ్రామ్, సిగ్నల్లో యూజర్నేమ్ ఫీచర్ ఎలా పని చేస్తుంది?
యూజర్ @username సెట్ చేసుకుంటే, ఇతరులు ఫోన్ నంబర్ తెలియకుండానే ఆ యూజర్నేమ్ ద్వారా మెసేజ్ పంపగలరు. టెలిగ్రామ్లోని గ్రూప్స్, ఛానల్స్లో కూడా ఫోన్ నంబర్ కనిపించదు.
ప్రభుత్వం టెలిగ్రామ్, సిగ్నల్ను ఇండియాలో బ్యాన్ చేస్తుందా?
ఈ యాప్స్ను బ్యాన్ చేయడం ప్రభుత్వానికి ఇబ్బందికరం. బ్రెజిల్, ఈయూ అనుభవాలను బట్టి చూస్తే బ్యాన్ వర్కౌట్ కాదు. అందుకే ఐటీ రూల్స్ కింద కేవైసీ (KYC) తరహాలో ఐడీ వెరిఫికేషన్ తప్పనిసరి చేస్తూ మధ్యే మార్గం ఎంచుకునే అవకాశం ఉంది.
యూజర్నేమ్ ఫీచర్ పోతే సామాన్య యూజర్కు ఏం నష్టం?
ఫోన్ నంబర్ తప్పనిసరిగా లింక్ చేస్తే డేటా లీక్ అయ్యే రిస్క్ పెరుగుతుంది. ముఖ్యంగా మహిళలు, జర్నలిస్టులు, విజిల్బ్లోయర్లకు గుర్తింపు గోప్యంగా ఉంచడం చాలా అవసరం. ఫోన్ నంబర్ తప్పనిసరి చేస్తే ఆ రక్షణ పోతుంది.
వాట్సాప్ కూడా యూజర్నేమ్ ఫీచర్ తీసుకొస్తుందా?
మెటా (Meta) సంస్థ వాట్సాప్లో కూడా యూజర్నేమ్ ఫీచర్ను తీసుకొచ్చే యోచనలో ఉంది. అంటే భవిష్యత్తులో ఈ నిబంధన వాట్సాప్కి కూడా వర్తించే అవకాశం ఉంది.