ఫ్రాన్స్లో 'కారుణ్య మరణం' చట్టం — కానీ భారత్లో యాక్టివ్ యూథనేషియా ఎందుకు సాధ్యం కాదు?
ఫ్రాన్స్ నేషనల్ అసెంబ్లీ నయం కాని వ్యాధులతో బాధపడే వయోజనుల కోసం 'కారుణ్య మరణం' (Assisted Dying) బిల్లును ఆమోదించింది. భారత్లో యాక్టివ్ యూథనేషియా (మందులిచ్చి చంపడం) పూర్తిగా చట్టవిరుద్ధం కాగా, కేవలం లైఫ్ సపోర్ట్ తొలగించే 'పాసివ్ యూథనేషియా'కు మాత్రమే సుప్రీంకోర్టు కఠిన షరతులతో అనుమతినిచ్చింది.
ప్రాణాపాయ స్థితిలో, భరించలేని నొప్పితో బాధపడుతున్న వారికి మరణాన్ని ప్రసాదించడం నేరమా? లేక హక్కా? దశాబ్దాలుగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా నలుగుతున్న ఈ నైతిక ప్రశ్నకు ఫ్రాన్స్ నేషనల్ అసెంబ్లీ (France National Assembly) ఒక స్పష్టమైన సమాధానం ఇచ్చింది. తీవ్రమైన, నయం కాని వ్యాధులతో బాధపడుతున్న వయోజనులకు 'కారుణ్య మరణం' (Assisted Dying) ప్రసాదించే చారిత్రాత్మక బిల్లుకు తుది ఆమోదం తెలిపింది. ఏపీ న్యూస్ (AP News), ఇండియా టుడే నివేదికల ప్రకారం, సుదీర్ఘ చర్చల అనంతరం ఫ్రాన్స్ ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది. అయితే, ఈ పరిణామం భారత్లో కారుణ్య మరణం (Euthanasia) చుట్టూ ఉన్న చట్టపరమైన, నైతికపరమైన చర్చను మరోసారి తెరపైకి తెచ్చింది.
భారతదేశంలో ప్రాణాలు తీసే హక్కు ఎవరికీ లేదు. కానీ, ప్రాణాలను బలవంతంగా నిలబెట్టే యంత్రాలను తొలగించే హక్కు ఉందా? ఇక్కడే 'యాక్టివ్', 'పాసివ్' యూథనేషియా మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసం తెరపైకి వస్తుంది. ఫ్రాన్స్ తరహాలో రోగికి విషపు ఇంజెక్షన్ ఇచ్చి ప్రాణాలు తీయడాన్ని 'యాక్టివ్ యూథనేషియా' అంటారు. ఇది భారత్లో ముమ్మాటికీ నేరం. కానీ, బతికే అవకాశమే లేని రోగికి వెంటిలేటర్ లేదా లైఫ్ సపోర్ట్ సిస్టమ్ను తొలగించి, సహజ మరణం పొందేలా చేయడాన్ని 'పాసివ్ యూథనేషియా' అంటారు. దీనికి మన దేశంలో అత్యంత కఠినమైన షరతులతో కూడిన అనుమతి ఉంది.
భారత న్యాయవ్యవస్థలో కారుణ్య మరణంపై స్పష్టమైన గీత గీసింది 'అరుణా షాన్బాగ్' ఉదంతం. ముంబైలోని కేఈఎం ఆస్పత్రిలో నర్సుగా పనిచేసిన అరుణా షాన్బాగ్, 1973లో దారుణమైన దాడికి గురై, మెదడు దెబ్బతిని ఏకంగా 42 ఏళ్ల పాటు కోమాలోనే (Vegetative state) గడిపారు. ఆమెను ఆ నరకం నుంచి విముక్తి చేయాలని కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్ను విచారించిన సుప్రీంకోర్టు, 2011లో 'పాసివ్ యూథనేషియా'కు తొలిసారిగా గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇచ్చింది. ఆ తర్వాత 2018లో 'లివింగ్ విల్' (Living Will) కు కూడా చట్టబద్ధత కల్పించింది. అంటే, భవిష్యత్తులో తాను కోమాలోకి వెళ్తే, తనకు లైఫ్ సపోర్ట్ పెట్టొద్దని ఒక వ్యక్తి ఆరోగ్యంగా ఉన్నప్పుడే ముందుగానే రాసివ్వవచ్చు.
అయితే, ఫ్రాన్స్ లేదా స్విట్జర్లాండ్ తరహాలో భారత్లో యాక్టివ్ యూథనేషియా ఎందుకు సాధ్యం కాదు? ఈ సున్నితమైన అంశం వెనుక ఉన్న అసలు సామాజిక, న్యాయపరమైన చిక్కులను ఇండియా హెరాల్డ్ విశ్లేషిస్తోంది. భారతదేశంలో ఆస్తి తగాదాలు, కుటుంబ కలహాలు సర్వసాధారణం. ఒకవేళ యాక్టివ్ యూథనేషియాకు అనుమతి ఇస్తే, ఆస్తుల కోసం వృద్ధులను లేదా రోగులను బలవంతంగా చంపేసే ప్రమాదం (Misuse) చాలా ఎక్కువ. పైగా, మన దేశంలో పటిష్టమైన సామాజిక భద్రతా వ్యవస్థ లేదు. అందుకే, మరణాన్ని ఒక ప్రక్రియగా అనుమతించే విషయంలో సుప్రీంకోర్టు రెండంచెల మెడికల్ బోర్డుల పరిశీలన, మేజిస్ట్రేట్ అనుమతి లాంటి కఠినమైన రక్షణ కవచాలను ఏర్పాటు చేసింది.
ఫ్రాన్స్ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం పాశ్చాత్య దేశాల్లో వైద్య, న్యాయ విధానాలను సమూలంగా మార్చవచ్చు. కానీ భారత్ లాంటి సంక్లిష్టమైన సామాజిక వ్యవస్థ ఉన్న దేశంలో, ప్రాణాలను కాపాడటం ఎంత ముఖ్యమో, మరణాన్ని వ్యాపారంగా లేదా నేరంగా మారకుండా చూడటం కూడా అంతే ముఖ్యం. చట్టం అనేది ఎప్పుడూ సమాజపు నైతికతకు ప్రతిబింబంగానే ఉంటుంది. మరి భవిష్యత్తులో అంతుచిక్కని వ్యాధులతో బాధపడేవారి ఆర్తనాదాలకు మన చట్టాలు మరింత మానవత్వంతో స్పందిస్తాయా, లేక దుర్వినియోగం అవుతుందనే భయంతో ప్రస్తుత కఠిన నిబంధనలకే కట్టుబడి ఉంటాయా? ఈ ప్రశ్నకు కాలమే సమాధానం చెప్పాలి.
ఈ నివేదిక జర్నలిస్టిక్ విశ్లేషణ మాత్రమే; ఇది వైద్య లేదా చట్టపరమైన సలహా కాదు. కారుణ్య మరణం వంటి సున్నితమైన అంశాలపై నిర్ణయాలు కోర్టు మరియు వైద్య నిబంధనలకు లోబడి ఉంటాయి.
ఇండియా హెరాల్డ్ సంపాదకీయ ప్రమాణాల కింద AI సహాయంతో నివేదించి రాయబడింది; ప్రచురణను మానవ సంపాదకుడు పర్యవేక్షిస్తారు.
More from India Herald
Key Takeaways
- ఫ్రాన్స్ అసెంబ్లీ కారుణ్య మరణానికి (Assisted Dying) ఆమోదం తెలుపుతూ చారిత్రాత్మక అడుగు వేసింది.
- భారత్లో యాక్టివ్ యూథనేషియా (విషపు ఇంజెక్షన్ ఇచ్చి చంపడం) పూర్తిగా చట్టవిరుద్ధం.
- అరుణా షాన్బాగ్ కేసు తీర్పుతో 2011లో భారత్లో లైఫ్ సపోర్ట్ తొలగించే 'పాసివ్ యూథనేషియా'కు సుప్రీంకోర్టు అనుమతి ఇచ్చింది.
- ఆస్తి తగాదాలు, దుర్వినియోగం అయ్యే ప్రమాదం ఉండటంతో భారత్లో లివింగ్ విల్ అమలుకు కఠినమైన మెడికల్ బోర్డు నిబంధనలు ఉన్నాయి.
By the Numbers
- ముంబైకి చెందిన నర్సు అరుణా షాన్బాగ్ 42 ఏళ్ల పాటు (1973-2015) కోమాలోనే (Vegetative state) గడిపారు.
- సుప్రీంకోర్టు 2011లో పాసివ్ యూథనేషియాకు, 2018లో 'లివింగ్ విల్' (Living Will) కు చట్టబద్ధత కల్పించింది.
The 5W+H: Who, What, When, Where, Why, How
- Who: ఫ్రాన్స్ నేషనల్ అసెంబ్లీ (France National Assembly).
- What: నయం కాని వ్యాధులతో బాధపడే వయోజనుల కోసం 'కారుణ్య మరణం' (Assisted Dying) బిల్లుకు తుది ఆమోదం తెలిపింది.
- When: సుదీర్ఘ చర్చల అనంతరం, ఇటీవల తుది ఓటింగ్ ద్వారా (AP News నివేదిక ప్రకారం).
- Where: ఫ్రాన్స్ పార్లమెంట్లో.
- Why: భరించలేని నొప్పితో, బతికే అవకాశమే లేని రోగులకు ప్రశాంతమైన మరణాన్ని ఎంచుకునే హక్కును కల్పించే ఉద్దేశ్యంతో.
- How: రోగికి స్వచ్ఛందంగా నిర్ణయం తీసుకునే మానసిక స్థితి ఉండి, నయం కాని వ్యాధితో బాధపడుతున్నట్లు వైద్యులు నిర్ధారిస్తే ఈ చట్టం కింద అనుమతి లభిస్తుంది.
Frequently Asked Questions
కారుణ్య మరణం (Euthanasia) అంటే ఏమిటి?
బతికే అవకాశమే లేని, భరించలేని నొప్పితో బాధపడుతున్న రోగికి ప్రశాంతమైన మరణాన్ని ప్రసాదించడాన్ని యూథనేషియా అంటారు.
యాక్టివ్, పాసివ్ యూథనేషియా మధ్య తేడా ఏంటి?
రోగికి మందులు ఇచ్చి ప్రాణాలు తీయడాన్ని 'యాక్టివ్' అని, ప్రాణాలను నిలబెట్టే వెంటిలేటర్ లాంటి యంత్రాలను తొలగించి సహజ మరణానికి వదిలేయడాన్ని 'పాసివ్' అని అంటారు.
భారత్లో కారుణ్య మరణం లీగల్ కాదా?
కేవలం పాసివ్ యూథనేషియా (లైఫ్ సపోర్ట్ తొలగించడం) మాత్రమే సుప్రీంకోర్టు మార్గదర్శకాల ప్రకారం లీగల్. యాక్టివ్ యూథనేషియాకు అనుమతి లేదు.