ఐదు దశాబ్దాల పాటు తన స్వరంతో తెలుగు ప్రేక్షకుల మనసులను దోచుకున్న 'గానకోకిల' ఎస్. జానకి కన్నుమూశారు. ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు ఆమె మృతికి ప్రగాఢ సంతాపం వ్యక్తం చేశారు. అయితే, ఘంటసాల, బాలు తర్వాత జానకమ్మ మరణంతో టాలీవుడ్ సంగీత స్వర్ణయుగం ముగిసిందన్న ఆవేదనతో పాటు, ఆమెకు 'భారతరత్న' ఎందుకు దక్కలేదన్న రాజకీయ చర్చ మొదలైంది.

తెలుగు సినిమా సంగీతానికి ఆత్మ లాంటి ఒక స్వరం శాశ్వతంగా మూగబోయింది. ఐదు దశాబ్దాల పాటు తన మధురమైన గాత్రంతో కోట్లాది మంది అభిమానులను ఉర్రూతలూగించిన 'గానకోకిల' ఎస్. జానకి (S. Janaki) భౌతికంగా దూరమయ్యారు. ఆమె మరణవార్త యావత్ సినీ లోకాన్ని, సంగీత ప్రియులను తీవ్ర దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసింది. ఆమె మృతి పట్ల ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు (CM Chandrababu) ప్రగాఢ సంతాపం వ్యక్తం చేశారు. తెలుగు జాతి ఒక గొప్ప ముద్దుబిడ్డను కోల్పోయిందని ఆయన ఆవేదన వ్యక్తం చేసినట్లు హెచ్‌ఎమ్‌టీవీ వార్తా కథనాలు పేర్కొన్నాయి.

అయితే ఈ అధికారిక నివాళులు, సోషల్ మీడియా పోస్టుల వెనుక ఒక చేదు నిజం దాగి ఉంది. ఘంటసాల, ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం, ఎస్. జానకి.. ఈ ముగ్గురూ తెలుగు సినీ సంగీతానికి మూలస్తంభాలు. బాలు మరణంతో సగం ప్రాణం కోల్పోయిన టాలీవుడ్ మ్యూజిక్, ఇప్పుడు జానకమ్మ నిష్క్రమణతో తన 'సోల్'ను పూర్తిగా కోల్పోయిందన్నది కాదనలేని వాస్తవం. ఇప్పుడొస్తున్న ట్రెండ్స్, టెక్నాలజీ ఆధారిత కృత్రిమ సంగీతం మధ్య, ఆ పాత మధురాలకు ఇదే చివరి అంకం.

చివరి దశాబ్దంలో ఇండస్ట్రీ గుర్తింపు ఏది?

ఈ రోజు జానకమ్మ మృతికి కన్నీరు కారుస్తున్న ఇండస్ట్రీ దిగ్గజాలు.. గత దశాబ్ద కాలంగా ఆమెకు ఎంత ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు? ఎప్పుడో 2013లో కేంద్ర ప్రభుత్వం పద్మభూషణ్ ప్రకటిస్తే, 'ఇంతకాలం గుర్తుకు రాలేదా? ఇది చాలా ఆలస్యమైంది' అంటూ ఆ అవార్డును సున్నితంగా తిరస్కరించిన ఆత్మాభిమానం ఆమెది. ఆ సమయంలో ఆమెకు మద్దతుగా, దక్కాల్సిన అత్యున్నత పౌర పురస్కారం 'భారతరత్న' కోసం ఈ టాలీవుడ్ పెద్దలు, రాజకీయ నాయకులు ఎవరైనా గళమెత్తారా? ఢిల్లీ స్థాయిలో గట్టిగా లాబీయింగ్ చేశారా?

పైకి కనిపిస్తున్న ఈ కన్నీటి వీడ్కోలు వెనుక ఉన్న అసలు సాంస్కృతిక, రాజకీయ నిర్లిప్తతను నిక్కచ్చిగా విశ్లేషిస్తోంది ఇండియా హెరాల్డ్. ఉత్తరాది కళాకారులకు, ముఖ్యంగా లతా మంగేష్కర్ లాంటి వారికి దక్కిన 'భారతరత్న' గౌరవం.. సుమారు 48 వేల పాటలు పాడిన జానకమ్మకు ఎందుకు దక్కలేదన్న ప్రశ్నకు రాజకీయ పక్షపాతమే కారణమా? దక్షిణాది నాయకులు ఓట్ల కోసం ప్రాంతీయ సెంటిమెంట్‌ను వాడతారే తప్ప, మన కళాకారులకు జాతీయ స్థాయిలో దక్కాల్సిన గౌరవం కోసం ఎప్పుడూ ఏకతాటిపైకి రారన్న విమర్శలు ఉన్నాయి.

రాజకీయ కోణంలో చూస్తే.. ఎన్నికల సమయంలో తెలుగు తేజం, ఆత్మగౌరవం అంటూ నినదించే రాజకీయ పార్టీలు, కేంద్రంలో చక్రం తిప్పిన సందర్భాల్లోనూ ఎస్. జానకి లాంటి దిగ్గజాలకు 'భారతరత్న' ఇప్పించడంలో ఎందుకు విఫలమయ్యాయి? ఇది కేవలం రాజకీయ చిత్తశుద్ధి లోపమేనని సాంస్కృతిక విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. రాజకీయ నాయకులు అర్పించే నివాళులు లాంఛనంగా మిగిలిపోతున్నాయే తప్ప, ఆ మహోన్నత గాయనికి నిజమైన గౌరవాన్ని దక్కించలేకపోయాయి. దక్షిణాది సినిమా మార్కెట్ పాన్-ఇండియా స్థాయికి ఎదిగినా, ఢిల్లీ పాలకుల అవార్డుల పంపిణీలో మాత్రం ఇంకా వివక్ష కొనసాగుతూనే ఉందన్నది కాదనలేని సత్యం.

భవిష్యత్తులో టాలీవుడ్ సంగీతం ఏ తీరానికి?

జానకి కేవలం ఒక గాయని కాదు, ఒక ఎమోషన్. పాటలోని భావాన్ని బట్టి, నటి వయసును బట్టి గొంతును మార్చగల అద్భుతమైన ప్రతిభ ఆమె సొంతం. ఇప్పుడు ఆ శకం ముగిసింది. సీఎం చంద్రబాబు నాయుడు లాంటి రాజకీయ ప్రముఖులు ఆమె సేవలను కొనియాడుతున్నప్పటికీ.. ప్రభుత్వాలు కళాకారులను బతికి ఉన్నప్పుడే గుర్తించాలన్న కనీస బాధ్యతను విస్మరించకూడదు. 'జానకమ్మకు భారతరత్న ఇవ్వకపోవడం ఆమెకు లోటు కాదు, ఆ అవార్డుకే లోటు' అని విశ్లేషకులు, అభిమానులు సోషల్ మీడియాలో అభిప్రాయపడుతున్నారు.

ఇక మిగిలింది ఆమె పాటలు మాత్రమే. ఆ పాటలు ఉన్నంత కాలం జానకమ్మ స్వరం గాల్లో ప్రతిధ్వనిస్తూనే ఉంటుంది. కానీ, తెలుగు సినిమా సంగీత చరిత్రలో ఒక సువర్ణ అధ్యాయం మాత్రం శాశ్వతంగా ముగిసిపోయింది. కళాకారుల కీర్తికి ప్రభుత్వాల అవార్డులు గీటురాయి కాకపోయినా, ఒక జాతి తన అద్భుతమైన గొంతుకను ఎలా గౌరవించుకుందనే చరిత్రను మాత్రం రాబోయే తరాలు ప్రశ్నిస్తూనే ఉంటాయి.

(ఇండియా హెరాల్డ్ సంపాదకీయ ప్రమాణాలకు లోబడి AI సహాయంతో ఈ కథనం రాయబడింది; ప్రచురణకు ముందు ఎడిటర్ దీనిని పర్యవేక్షించారు.)

Key Takeaways

• ఎస్. జానకి మృతి పట్ల ఏపీ సీఎం నారా చంద్రబాబు నాయుడు ప్రగాఢ సంతాపం వ్యక్తం చేశారు.
• ఘంటసాల, ఎస్పీ బాలు, ఇప్పుడు జానకి.. ఈ ముగ్గురి నిష్క్రమణతో తెలుగు సినీ సంగీతపు స్వర్ణయుగం ముగిసిందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
• 2013లో పద్మభూషణ్ అవార్డును తిరస్కరించిన జానకికి, 'భారతరత్న' ఎందుకు దక్కలేదన్న రాజకీయ, సాంస్కృతిక చర్చ మళ్లీ ఊపందుకుంది.

Frequently Asked Questions

ఎస్. జానకి ఎన్ని పాటలు పాడారు?

తన సుదీర్ఘ కెరీర్‌లో ఆమె 17కు పైగా భాషల్లో సుమారు 48 వేల పాటలు పాడారు.

జానకి పద్మభూషణ్ అవార్డును ఎందుకు తిరస్కరించారు?

2013లో కేంద్రం పద్మభూషణ్ ప్రకటించగా, తన సుదీర్ఘ కెరీర్‌కు ఆ గుర్తింపు చాలా ఆలస్యంగా వచ్చిందని భావించి ఆమె దానిని సున్నితంగా తిరస్కరించారు.

జానకి మృతిపై సీఎం చంద్రబాబు ఏమన్నారు?

ఆమె మృతి తీరని లోటని, తెలుగు జాతి ఒక గొప్ప గాయనిని కోల్పోయిందని సీఎం చంద్రబాబు నాయుడు ప్రగాఢ సంతాపం వ్యక్తం చేశారు.