చెన్నై MRTS పునరుద్ధరణ కోసం తమిళనాడు ప్రభుత్వం కేంద్ర ఆర్థిక సాయం కోరింది. అదే సమయంలో విశాఖపట్నం మెట్రో, హైదరాబాద్ మెట్రో ఫేజ్-2 డీపీఆర్‌లు ఢిల్లీలో పెండింగ్‌లో పడిపోయాయి. ఇది కేవలం ప్రాజెక్టుల ఆమోదానికి సంబంధించిన సమస్య మాత్రమే కాదు.. కేంద్ర-రాష్ట్ర రాజకీయ సమీకరణాలకు ఇది ఒక అద్దం పడుతోంది.

తమిళనాడు ప్రభుత్వం చెన్నై MRTS పునరుద్ధరణకు కేంద్ర సాయం కోరుతోంది.. ఈ వార్త చదివినప్పుడు తెలుగు రాష్ట్రాల పాఠకుడి మనసులో మొదట మెదిలే ప్రశ్న ఒక్కటే.. మరి మన వైజాగ్ మెట్రో సంగతేంటి? హైదరాబాద్ మెట్రో ఫేజ్-2 పరిస్థితేంటి? ఢిల్లీ దర్బారులో ఈ ఫైళ్లు ఎక్కడ దుమ్ము పట్టి ఉన్నాయి? 'ది హిందూ' నివేదిక ప్రకారం, చెన్నై MRTS (మాస్ ర్యాపిడ్ ట్రాన్సిట్ సిస్టమ్) పునరుద్ధరణ కోసం కేంద్ర ఆర్థిక సాయాన్ని తమిళనాడు ప్రభుత్వం అధికారికంగా కోరింది. చెన్నై నగర రవాణా, మౌలిక సదుపాయాల ఆధునికీకరణను స్టాలిన్ ప్రభుత్వం ఎంత ప్రతిష్టాత్మకంగా తీసుకుందో ఈ ప్రతిపాదన ద్వారా స్పష్టమవుతోంది.

ఇక్కడ ఆసక్తికరమైన విషయం ఏంటంటే.. కేంద్రంలో స్టాలిన్ పార్టీ ప్రతిపక్షం. డీఎంకే (DMK) ఇండియా కూటమిలో భాగం. ఈ రాజకీయ వాస్తవం ఉన్నప్పటికీ చెన్నై మెట్రో విస్తరణ, ఎయిర్‌పోర్ట్ అప్‌గ్రేడ్ వంటి అంశాల్లో కేంద్రం నుంచి నిధుల కోసం తమిళనాడు బహిరంగంగానే డిమాండ్ చేస్తోంది. 'ది హిందూ' కథనం ప్రకారం, చెన్నై ఎయిర్‌పోర్ట్ సామర్థ్యం పెంచాలని సీఐఐ (CII - కాన్ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఇండస్ట్రీ) కూడా తమిళనాడు ప్రభుత్వాన్ని కోరింది. అంటే పారిశ్రామిక వర్గాలు కూడా ఈ ఒత్తిడికి మరింత బలం చేకూరుస్తున్నాయి.

ఢిల్లీలో దుమ్ముపట్టిపోతున్న తెలుగు మెట్రో ఫైళ్లు

ఇప్పుడు తెలుగు రాష్ట్రాల విషయానికి వస్తే.. విశాఖపట్నం మెట్రో రైల్ ప్రాజెక్టు డీపీఆర్ (DPR) కేంద్ర పట్టణాభివృద్ధి శాఖ వద్ద పెండింగ్‌లో ఉంది. హైదరాబాద్ మెట్రో ఫేజ్-2 ప్రతిపాదన కూడా అక్కడే నిలిచిపోయింది. ఈ రెండు ప్రాజెక్టులకూ వేల కోట్ల పెట్టుబడి అవసరం. రెండు రాష్ట్రాలూ కేంద్రం నుంచి ఆర్థిక సాయం, ఆమోదం కోసం ఎదురుచూస్తున్నాయి.

కానీ ఈ ఎదురుచూపుల్లో ఒక విధమైన నిశ్శబ్దం కనిపిస్తోంది. చంద్రబాబు నాయుడు ఎన్డీయే (NDA) మిత్రపక్షం.. అంటే కేంద్రంలో అధికార కూటమిలో భాగం. లెక్క ప్రకారం మిత్రపక్షంగా ఉన్నప్పుడు ఫైళ్లు వేగంగా కదలాలి. కానీ ఆచరణలో వైజాగ్ మెట్రో డీపీఆర్ ఫైల్ కదలడం లేదు. 'ది హిందూ' నివేదిక ప్రకారం, పోర్ట్ ఆధారిత అభివృద్ధి కోసం ఏపీ ప్రభుత్వం కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖల సాయం కోరుతోందే తప్ప, మెట్రో ఫైల్‌పై అదే స్థాయిలో ఫోకస్ పెట్టినట్లు కనిపించడం లేదు.

ప్రతిపక్షంలో ఉన్న స్టాలిన్ డిమాండ్స్.. మిత్రపక్షంలో ఉన్న బాబు సైలెంట్.. ఎందుకంటే?

ఇక్కడే ఈ రాజకీయ చదరంగం ఆసక్తికరంగా మారుతుంది. స్టాలిన్‌కు కోల్పోయేదేమీ లేదు. ఆయన కేంద్రంలో ప్రతిపక్షం.. నిధుల కోసం బహిరంగంగా డిమాండ్ చేయడం డీఎంకే రాజకీయ వ్యూహంలో ఒక భాగం. ఆ డిమాండ్‌ను కేంద్రం తిరస్కరిస్తే.. "ఢిల్లీ మనల్ని నిర్లక్ష్యం చేస్తోంది" అని తమిళనాడులో ప్రచారం చేసుకోవచ్చు. ఒకవేళ ఆమోదిస్తే.. ప్రాజెక్టు దక్కినట్టే. ఎటు చూసినా దీనివల్ల స్టాలిన్‌కు రాజకీయంగా లాభమే.

చంద్రబాబు పరిస్థితి దీనికి పూర్తి భిన్నం. ఎన్డీయే మిత్రపక్షంగా ఉంటూ కేంద్రంపై బహిరంగంగా ఒత్తిడి తెస్తే.. కూటమి సంబంధాలు దెబ్బతింటాయి. అదే సమయంలో, సైలెంట్‌గా ఉంటే ప్రాజెక్టులు ముందుకు కదలవు. ఇది క్లాసిక్ కూటమి ధర్మసంకటం. మిత్రపక్ష హోదా చాలాసార్లు బేరసారాల శక్తిని బలహీనపరుస్తుందే తప్ప, బలపరచదు.

తెలంగాణలో సీఎం రేవంత్ రెడ్డి పరిస్థితి మరింత సంక్లిష్టం. రాష్ట్రంలో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం, కేంద్రంలో బీజేపీ ప్రభుత్వం. హైదరాబాద్ మెట్రో ఫేజ్-2 ప్రతిపాదన కేంద్రం ఆమోదం పొందాల్సి ఉంది. కానీ ఇక్కడ రాజకీయ సమీకరణాలు పూర్తిగా ప్రతికూలం. బీజేపీ-కాంగ్రెస్ మధ్య జాతీయ స్థాయిలో ఉన్న పోటీ నేరుగా ప్రాజెక్టు ఆమోదాలపై ప్రభావం చూపుతోందనే అనుమానం రాజకీయ వర్గాల్లో బలంగా వినిపిస్తోంది.

పొలిటికల్ పల్స్

రాజకీయ వర్గాల్లో జరుగుతున్న చర్చ ఏంటంటే.. కేంద్ర ప్రభుత్వం మెట్రో ప్రాజెక్టుల ఆమోదాలను రాజకీయ విధేయతకు కొలబద్దగా వాడుతోందా? అని. మిత్రపక్ష రాష్ట్రాలకు "సానుకూల పరిశీలన", ప్రతిపక్ష రాష్ట్రాలకు "మరింత అధ్యయనం అవసరం".. ఈ ఫార్ములా కొత్తదేమీ కాదు. కానీ, మెట్రో వంటి భారీ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుల్లో ఇది నగరాల భవిష్యత్తును నిర్ణయించే స్థాయిలో ప్రభావం చూపుతోంది. (ఇది కేవలం రాజకీయ వర్గాల్లో జరుగుతున్న చర్చల ఆధారంగా చేసిన విశ్లేషణ మాత్రమే, నిర్ధారిత వాస్తవం కాదు).

మరో కీలక అంశం.. డీపీఆర్ (DPR) క్వాలిటీ. వైజాగ్ మెట్రో డీపీఆర్ టెక్నికల్‌గా, ఆర్థికపరంగా కేంద్ర ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉందా? అనే ప్రశ్న కూడా ఉంది. హైదరాబాద్ మెట్రో ఫేజ్-1 పీపీపీ (PPP) మోడల్‌లో నడిచింది.. ఫేజ్-2 కోసం కేంద్ర నిధుల మోడల్ అవసరమయ్యే అవకాశం ఉంది. ఆమోదం జాప్యానికి ఇదొక టెక్నికల్ కారణం కావచ్చు. అయితే టెక్నికల్ కారణాలు ఎన్ని ఉన్నప్పటికీ.. రాజకీయ చిత్తశుద్ధి ఉంటే ఫైళ్లు కచ్చితంగా కదులుతాయని గత చరిత్ర చెబుతోంది.

స్టాలిన్ నేర్పుతున్న పాఠం ఇదే..

భవిష్యత్తు సమీకరణాలపై 'ఇండియా హెరాల్డ్' అందిస్తున్న పక్కా పొలిటికల్ రీడ్ ఇది.. స్టాలిన్ వ్యూహం నుంచి చంద్రబాబు, రేవంత్ రెడ్డి నేర్చుకోవాల్సిన పాఠం ఒక్కటే.. బహిరంగ డిమాండ్ ఎప్పుడూ రాజకీయ ఒత్తిడిని సృష్టిస్తుంది. సైలెంట్‌గా ఉంటే పనులు జరగవు. మిత్రపక్ష హోదా ఉన్నప్పటికీ, బాబు వైజాగ్ మెట్రో అంశాన్ని పార్లమెంటులో, మీడియాలో ప్రధాన ఎజెండాగా నిలపాల్సి ఉంటుంది. అటు రేవంత్ రెడ్డి కూడా హైదరాబాద్ మెట్రో ఫేజ్-2 కోసం ప్రతిపక్ష ఐక్య వేదికలపై ఈ అంశాన్ని గట్టిగా లేవనెత్తాల్సిన అవసరం ఉంది.

రాబోయే రోజుల్లో గమనించాల్సిన విషయాలు.. పార్లమెంట్ వర్షాకాల సమావేశాల్లో ఈ మెట్రో ప్రాజెక్టులు చర్చకు వస్తాయా? చంద్రబాబు ఈ విషయంలో కేంద్ర మంత్రులతో ద్వైపాక్షిక చర్చలు జరుపుతారా? రేవంత్ రెడ్డి ఈ అంశాన్ని రాజకీయంగా ఎజెండా చేస్తారా? ఈ మూడు అంశాలే తెలుగు రాష్ట్రాల మెట్రో భవిష్యత్తును డిసైడ్ చేయనున్నాయి.

చివరికి, ఇది కేవలం మెట్రో రైళ్ల గురించిన ముచ్చట మాత్రమే కాదు. కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాల్లో ఎవరు గట్టిగా అడిగితే వారికి నిధులు దక్కుతాయా? సైలెంట్‌గా వేచి చూసేవారు నష్టపోతున్నారా? అన్నది అసలు ప్రశ్న. వైజాగ్ ఆర్థిక రాజధాని కావాలని, హైదరాబాద్ గ్లోబల్ సిటీగా ఎదగాలని కలలు కనే సగటు తెలుగువాడికి ఇప్పుడు కావాల్సింది దీనికి సరైన సమాధానమే.

ఇక్కడ పేర్కొన్న ఆరోపణలు, విశ్లేషణలు ఆయా మూలాలకు ఆపాదించబడ్డాయి. న్యాయస్థానం తీర్పు చెప్పనంత వరకు ఇవి నిరూపితం కావు. సబ్-జుడిస్ అంశాలపై ఎలాంటి ముందస్తు నిర్ణయం లేకుండానే ఈ వివరాలు అందించబడ్డాయి.

ఇండియా హెరాల్డ్ సంపాదకీయ ప్రమాణాలకు లోబడి AI సహాయంతో ఈ కథనం రాయబడింది. ప్రచురణకు ముందు హ్యూమన్ ఎడిటర్ దీనిని పర్యవేక్షించారు.

Key Takeaways

• చెన్నై MRTS పునరుద్ధరణకు కేంద్ర ఆర్థిక సాయాన్ని తమిళనాడు అధికారికంగా కోరింది.. ప్రతిపక్ష రాష్ట్రంగా ఉన్నప్పటికీ బహిరంగంగా డిమాండ్ చేస్తోంది.
• విశాఖపట్నం మెట్రో డీపీఆర్, హైదరాబాద్ మెట్రో ఫేజ్-2 డీపీఆర్‌లు రెండూ కేంద్ర పట్టణాభివృద్ధి శాఖ వద్ద పెండింగ్‌లో ఉన్నాయి.
• ఎన్డీయే మిత్రపక్షంగా ఉన్న చంద్రబాబు బహిరంగంగా ఒత్తిడి తేలేకపోతున్నారు.. కూటమి ధర్మసంకటం బేరసారాల శక్తిని బలహీనపరుస్తోంది.
• కేంద్ర-రాష్ట్ర రాజకీయ సమీకరణాలు మెట్రో వంటి భారీ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుల ఆమోదంపై నేరుగా ప్రభావం చూపుతున్నాయి.
• పార్లమెంట్ వర్షాకాల సమావేశాల్లో ఈ మెట్రో ప్రాజెక్టులు చర్చకు వస్తాయా? లేదా? అన్నది ఇప్పుడు కీలకం.

Frequently Asked Questions

చెన్నై MRTS పునరుద్ధరణ ప్రతిపాదన ఏంటి?

చెన్నై నగరంలోని మాస్ ర్యాపిడ్ ట్రాన్సిట్ సిస్టమ్ (MRTS)ను ఆధునికీకరించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆర్థిక సాయాన్ని తమిళనాడు ప్రభుత్వం కోరింది. ఈ ప్రతిపాదనను అధికారికంగా కేంద్రానికి సమర్పించినట్లు 'ది హిందూ' పేర్కొంది.

విశాఖపట్నం మెట్రో ప్రాజెక్టు ఎందుకు లేట్ అవుతోంది?

వైజాగ్ మెట్రో డీపీఆర్ (DPR) కేంద్ర పట్టణాభివృద్ధి శాఖ వద్ద పెండింగ్‌లో ఉంది. ఎన్డీయేలో మిత్రపక్షంగా ఉన్నప్పటికీ ఏపీ ప్రభుత్వం కేంద్రంపై బహిరంగంగా ఒత్తిడి తేలేకపోతోందని రాజకీయ విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు.

హైదరాబాద్ మెట్రో ఫేజ్-2 పరిస్థితి ఏంటి?

హైదరాబాద్ మెట్రో ఫేజ్-2 డీపీఆర్ కూడా కేంద్రం ఆమోదం కోసం వెయిటింగ్. కాంగ్రెస్-బీజేపీల మధ్య జాతీయ స్థాయిలో ఉన్న రాజకీయ వైరం కూడా ఈ జాప్యానికి ఒక కారణమని రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ జరుగుతోంది.

మెట్రో ప్రాజెక్టుల ఆమోదంలో రాజకీయాల ప్రభావం ఉంటుందా?

కేంద్ర-రాష్ట్ర రాజకీయ సమీకరణాలు ప్రాజెక్టుల ఆమోదంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతాయి. మిత్రపక్ష రాష్ట్రాల పట్ల సానుకూల ధోరణి, ప్రతిపక్ష రాష్ట్రాల ప్రాజెక్టుల పట్ల జాప్యం.. పలు ప్రాజెక్టుల్లో కనిపిస్తోందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.