పంజాబ్ ప్రభుత్వం ముఖ్యమంత్రి మావాన్ ధియాన్ సత్కార్ యోజన కింద 33 లక్షల మహిళలకు ₹1,147 కోట్లు నేరుగా బ్యాంకు ఖాతాల్లో జమ చేసింది. ఏపీలో సూపర్ సిక్స్ హామీల్లో భాగమైన నెలకు ₹1,500, తెలంగాణలో మహాలక్ష్మి పేరిట నెలకు ₹2,500 వాగ్దానాలు మాత్రం పూర్తిస్థాయిలో అమలుకు నోచుకోలేదు.

33 లక్షల మహిళల బ్యాంకు ఖాతాల్లో ₹1,147 కోట్లు — ఒక్క క్లిక్‌తో. పంజాబ్‌లో ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ సర్కార్ దీన్ని చేసి చూపించింది. కానీ ఇదే మాట ఏపీలో చంద్రబాబు, తెలంగాణలో రేవంత్ రెడ్డి ఎన్నికల ముందు చెప్పి — ఇప్పుడు మౌనంగా ఉన్నారు. ఈ వ్యత్యాసం వెనుక కేవలం సంకల్పం లోపమా, లేక ఖజానాలో డబ్బులేనా?

వన్‌ఇండియా నివేదిక ప్రకారం, పంజాబ్ ముఖ్యమంత్రి భగవంత్ మాన్ ముఖ్యమంత్రి మావాన్ ధియాన్ సత్కార్ యోజన కింద 18 ఏళ్లు పైబడిన ప్రతి మహిళకు నేరుగా డీబీటీ ద్వారా డబ్బులు జమ చేశారు. పథకం పరిమాణం చూస్తే — 33 లక్షల లబ్ధిదారులు, ₹1,147 కోట్ల బదిలీ — ఇది చిన్న రాష్ట్రం చేసిన పెద్ద పని. పంజాబ్ ఆర్థికంగా సంపన్న రాష్ట్రం కాదు — రాష్ట్ర రుణభారం దాదాపు ₹3.5 లక్షల కోట్లు దాటింది. అయినా ఈ పథకాన్ని అమలు చేయగలిగింది. ఇప్పుడు ప్రశ్న — ఏపీ, తెలంగాణ ఎందుకు చేయలేకపోతున్నాయి?

ఏపీలో 'సూపర్ సిక్స్' లెక్క ఏమిటి?

2024 ఎన్నికల ముందు చంద్రబాబు నాయుడు ఆరు హామీలు ఇచ్చారు — వాటిలో ఒకటి ప్రతి మహిళకు నెలకు ₹1,500 నేరుగా ఖాతాలో జమ చేయడం. అధికారంలోకి వచ్చి రెండేళ్లు గడిచినా ఈ పథకం పూర్తి స్థాయిలో అమలుకు నోచుకోలేదు. ఏపీ ఆర్థిక స్థితి చూస్తే కారణం అర్థమవుతుంది — రాష్ట్ర రుణభారం ₹4.3 లక్షల కోట్లు దాటింది, రెవెన్యూ లోటు వేల కోట్లలో ఉంది. పెన్షన్లు, ఉచిత బియ్యం, విద్యార్థుల ఫీజు రీయింబర్స్‌మెంట్ వంటి ఇప్పటికే ఉన్న బాధ్యతలు ఖజానాపై పెద్ద భారం. ఈ నేపథ్యంలో కొత్తగా కోట్ల మంది మహిళలకు నెలవారీ బదిలీ చేయడం ఆర్థికంగా సవాలు.

తెలంగాణలో మహాలక్ష్మి కథ వేరు

తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి ఇంకా ఎక్కువ హామీ ఇచ్చారు — ప్రతి మహిళకు నెలకు ₹2,500. ఇది పంజాబ్ పథకం కంటే గణనీయంగా ఎక్కువ. తెలంగాణలో దాదాపు 1.2 కోట్ల మహిళలు అర్హులైతే, ఏటా ₹36,000 కోట్ల వరకు అవసరం. ఇప్పుడు తెలంగాణ రాష్ట్ర బడ్జెట్ మొత్తం దాదాపు ₹2.9 లక్షల కోట్లు — అందులో 12% ఒక్క పథకానికే వెళ్లాలా అనే ప్రశ్న ఏ ఆర్థిక నిపుణుడినైనా ఆలోచింపజేస్తుంది. ఆర్‌బీఐ నివేదికల ప్రకారం తెలంగాణ రుణభారం కూడా ₹3.9 లక్షల కోట్లు దాటింది. ఫలితంగా పథకాన్ని దశల వారీగా అమలు చేస్తామని సర్కార్ వైపు నుంచి సంకేతాలు వస్తున్నాయి, కానీ స్పష్టమైన టైమ్‌లైన్ మాత్రం లేదు.

పొలిటికల్ పల్స్

రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ ఏమంటే — పంజాబ్‌లో భగవంత్ మాన్‌కు ఈ పథకం అమలు చేయడం రాజకీయంగా అనివార్యం. పంజాబ్‌లో 2027 అసెంబ్లీ ఎన్నికలు సమీపిస్తున్నాయి, ఆప్ తొలి ప్రభుత్వంగా మళ్లీ గెలవాలంటే హామీలు నిలబెట్టుకోవడమే ఆ పార్టీ ఏకైక అస్త్రం. దిల్లీ కోల్పోయిన తర్వాత పంజాబ్ ఆప్‌కు చివరి కోట — అందుకే ఖజానాపై భారం ఎంతైనా పథకం అమలు చేయక తప్పదు. రాజకీయ మనుగడ ప్రశ్న ముందు ఆర్థిక వాస్తవాలు వెనక్కి పోతాయి.

ఏపీలో చంద్రబాబుకు పరిస్థితి భిన్నం. కూటమి ప్రభుత్వంలో టీడీపీ, జనసేన, బీజేపీ మూడు పార్టీల సమీకరణాలు ఉన్నాయి. హామీ నిలబెట్టుకోకపోతే ప్రజల్లో వ్యతిరేకత వస్తుంది, కానీ ఖజానా ఖాళీగా ఉంటే ఇవ్వలేరు. మరోవైపు ప్రతిపక్షంలో జగన్ ఈ అంశాన్ని ప్రతి వేదిక నుంచి ఎత్తి చూపుతున్నారు. అందుకే 2027 స్థానిక ఎన్నికలకు ముందు కనీసం పాక్షికంగానైనా అమలు చేయాలనే ఒత్తిడి ఏపీ సర్కార్‌పై పెరుగుతోంది.

తెలంగాణలో రేవంత్ రెడ్డికి ఒత్తిడి మరింత ఎక్కువ. బీఆర్ఎస్ పాలనలో రైతుబంధు, ఆసరా పెన్షన్లు వంటి పథకాలు ఇప్పటికే ఉన్నాయి — వాటిని కొనసాగిస్తూ, పైన మహాలక్ష్మి కూడా ఇవ్వడం ఖజానాకు భారీ సవాలు. కానీ బీఆర్ఎస్ కేసీఆర్ ఈ అంశంపై దాడి చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు — 'హామీ ఇచ్చి మోసం చేశారు' అనే ఆరోపణ 2028 ఎన్నికల్లో రేవంత్‌కు ప్రమాదకరం. (ఇది రాజకీయ వర్గాల్లో జరుగుతున్న చర్చల ఆధారంగా — ధృవీకరించని విశ్లేషణ.)

ఈ మూడు రాష్ట్రాల పోలిక వెనుక అసలు రాజకీయ సమీకరణాన్ని ఇండియా హెరాల్డ్ డీకోడ్ చేస్తోంది — పంజాబ్‌లో ఆప్ 'మనుగడ కోసం' ఈ పథకం అమలు చేస్తే, ఏపీ-తెలంగాణలో పాలకపక్షాలు 'తప్పించుకునే మార్గం' వెతుకుతున్నాయి. ఇది సంకల్పం vs పరిస్థితుల వ్యత్యాసం కాదు — ఎన్నికల కాలెండర్ ఎవరిని ఎంత ఒత్తిడిలో పెడుతోందనే లెక్క.

ముందున్న దారి ఎటు?

రాబోయే నెలల్లో గమనించాల్సిన కీలక పరిణామాలు ఉన్నాయి. ఏపీలో 2027 స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు సమీపిస్తున్నందున, చంద్రబాబు ప్రభుత్వం కనీసం పాక్షిక అమలు ప్రారంభించే అవకాశాలు ఉన్నాయి — లేకపోతే ప్రతిపక్ష దాడి తట్టుకోవడం కష్టం. తెలంగాణలో రేవంత్ రెడ్డి దశల వారీగా — ముందు ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీ మహిళలకు, తర్వాత విస్తరణ — అనే ఫార్ములా వైపు వెళ్లే అవకాశం ఎక్కువ. కానీ రెండు రాష్ట్రాల్లో పూర్తి స్థాయి అమలు జరగాలంటే కేంద్ర నిధులు, పన్ను వసూళ్ల పెరుగుదల తప్పనిసరి — లేకపోతే ఇవి ఎన్నికల ముందు మాత్రం వెలిగి ఆ తర్వాత ఆరిపోయే హామీలుగానే మిగిలిపోతాయి.

చివరికి ప్రశ్న ఒక్కటే — ₹1,147 కోట్లు బదిలీ చేసిన పంజాబ్ ఖజానా స్థితి ఏపీ, తెలంగాణ కంటే మెరుగా ఏమీ లేదు. తేడా ఖజానాలో కాదు, ఎన్నికల క్యాలెండర్ సృష్టించే ఒత్తిడిలో ఉంది. ఆ ఒత్తిడి ఏపీ, తెలంగాణ సీఎంలను కూడా కదిలిస్తుందా — లేక మహాలక్ష్మి పేరు మాత్రం ఫైళ్లలో మిగిలిపోతుందా?

ఆరోపణలు, విశ్లేషణ ఆయా మూలాల ఆధారంగా — కోర్టు తీర్పు వచ్చేవరకు నిర్ధారిత వాస్తవాలు కావు; సబ్ జ్యూడిసీ విషయాలు పక్షపాతం లేకుండా నివేదించబడ్డాయి.

ఇండియా హెరాల్డ్ సంపాదకీయ ప్రమాణాల కింద AI సహాయంతో నివేదించి రాయబడింది; ప్రచురణను మానవ సంపాదకుడు పర్యవేక్షిస్తారు.

Key Takeaways

• పంజాబ్‌లో ₹3.5 లక్షల కోట్ల రుణభారం ఉన్నా 33 లక్షల మహిళలకు ₹1,147 కోట్లు బదిలీ — ఆప్ రాజకీయ మనుగడ కోసం ఖజానా ఒత్తిడిని భరించింది
• ఏపీ రుణభారం ₹4.3 లక్షల కోట్లు, తెలంగాణ ₹3.9 లక్షల కోట్లు — రెండు రాష్ట్రాల్లో మహిళా పథకాలకు నిధులు సమీకరించడం అతి పెద్ద సవాలు
• తేడా ఖజానా సామర్థ్యంలో కాదు, ఎన్నికల క్యాలెండర్ ఒత్తిడిలో — 2027 ఎన్నికలు సమీపిస్తే ఏపీ, తెలంగాణ పాలకులపై అమలు ఒత్తిడి పెరుగుతుంది
• తెలంగాణలో మహాలక్ష్మి పూర్తి అమలుకు ఏటా ₹36,000 కోట్లు అవసరం — బడ్జెట్‌లో 12%, ఇది ఏ ప్రభుత్వానికైనా భారీ

Frequently Asked Questions

పంజాబ్ మావాన్ ధియాన్ సత్కార్ యోజన అంటే ఏమిటి?

పంజాబ్ ప్రభుత్వం 18 ఏళ్లు పైబడిన ప్రతి మహిళకు డైరెక్ట్ బెనిఫిట్ ట్రాన్స్‌ఫర్ ద్వారా నేరుగా బ్యాంకు ఖాతాలో నగదు జమ చేసే పథకం. వన్‌ఇండియా ప్రకారం ఇప్పటి వరకు 33 లక్షల మహిళలకు ₹1,147 కోట్లు బదిలీ అయ్యాయి.

ఏపీలో మహిళలకు నెలకు ₹1,500 పథకం ఎందుకు ఆలస్యమవుతోంది?

ఏపీ రాష్ట్ర రుణభారం ₹4.3 లక్షల కోట్లు దాటడం, ఇప్పటికే ఉన్న సంక్షేమ పథకాల భారం ప్రధాన కారణాలు. బడ్జెట్‌లో కొత్తగా భారీ కేటాయింపు చేయడం ఆర్థికంగా కష్టంగా ఉంది.

తెలంగాణ మహాలక్ష్మి పథకానికి ఏటా ఎంత ఖర్చవుతుంది?

దాదాపు 1.2 కోట్ల అర్హులైన మహిళలకు నెలకు ₹2,500 చొప్పున ఇస్తే ఏటా ₹36,000 కోట్లు అవసరం — ఇది తెలంగాణ బడ్జెట్‌లో సుమారు 12%.

పంజాబ్ ఆర్థిక స్థితి ఏపీ, తెలంగాణ కంటే మెరుగా ఉందా?

లేదు. పంజాబ్ రుణభారం దాదాపు ₹3.5 లక్షల కోట్లు — ఏపీ, తెలంగాణ కంటే తీవ్ర ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లోనే ఉంది. తేడా ఆర్థిక స్థితిలో కాదు, ఎన్నికల ఒత్తిడిలో ఉంది.