బ్రహ్మపుత్ర నదిపై 60 గిగావాట్ల మెగా డ్యామ్ నిర్మించి భారత్‌పై 'వాటర్ బాంబ్' ప్రయోగించాలనుకున్న చైనా వ్యూహం బెడిసికొట్టింది. ఆ నిర్మాణ ప్రాంతం కింద 60 కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించిన 'ఐస్ ఏజ్ ఫాల్ట్' (హిమయుగం నాటి పగుళ్లు) ఉన్నట్లు బీజింగ్ శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. డ్యామ్ నిర్మిస్తే ఏ క్షణమైనా భూకంపంతో కుప్పకూలే ప్రమాదం ఉందని తేల్చారు.

నీటిని ఆయుధంగా మార్చుకుని పొరుగు దేశాలను శాసించడం చైనాకు వెన్నతో పెట్టిన విద్య. ఇందులో భాగంగానే టిబెట్ గుండా ప్రవహించి భారత్‌లో ప్రవేశించే యార్లుంగ్ త్సాంగ్పో (మన బ్రహ్మపుత్ర) నదిపై గ్రేట్ బెండ్ వద్ద 60 గిగావాట్ల సామర్థ్యంతో ఓ మెగా డ్యామ్ నిర్మించాలని జిన్‌పింగ్ సర్కార్ ప్లాన్ చేసింది. త్రీ గోర్జెస్ డ్యామ్ కంటే మూడు రెట్లు పెద్దదైన ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా అరుణాచల్ ప్రదేశ్, అస్సాం రాష్ట్రాలకు నీరు రాకుండా చేయాలన్నది డ్రాగన్ అసలు స్కెచ్. ఎకనామిక్ టైమ్స్ నివేదిక ప్రకారం, ఈ ప్రాజెక్టు పూర్తయితే ఈశాన్య భారతానికి కరువు, లేదా వరదలను సృష్టించే స్విచ్ చైనా చేతిలోకి వెళ్తుంది. కానీ ప్రకృతి చైనా అహంకారాన్ని ఊహించని విధంగా దెబ్బతీసింది.

డ్యామ్ నిర్మిస్తున్న ప్రాంతం కింద ఏకంగా 60 కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించి ఉన్న హిమయుగం నాటి టెక్టోనిక్ పగుళ్లను (Ice Age Fault) చైనా భౌగోళిక శాస్త్రవేత్తలే స్వయంగా కనుగొన్నారు. ఈ ప్రాంతం భూకంపాలకు అత్యంత సున్నితమైన జోన్. వేలాది సంవత్సరాల క్రితం ఏర్పడిన ఈ పగుళ్లు ఇప్పటికీ యాక్టివ్‌గా ఉన్నాయని, అక్కడ లక్షల టన్నుల కాంక్రీట్, కోట్లాది గ్యాలన్ల నీటిని నిల్వ చేస్తే అది పేలడానికి సిద్ధంగా ఉన్న టైమ్ బాంబ్‌లా మారుతుందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ప్రకృతి సిద్ధమైన ఫాల్ట్ లైన్ మీద ఇంత భారీ బరువు పడితే, చిన్నపాటి భూ ప్రకంపన వచ్చినా ఆ మొత్తం నిర్మాణం పేకమేడలా కూలిపోతుంది.

ఒకవేళ చైనా మొండిగా ముందుకు వెళ్లి డ్యామ్ నిర్మించి, అది కుప్పకూలితే జరిగే నష్టం భారత్ కంటే చైనాకే ఎక్కువ. ఆ భారీ జలాశయం బద్దలైతే, ముందుగా తుడిచిపెట్టుకుపోయేవి దిగువన ఉన్న చైనా సైనిక స్థావరాలు, మౌలిక సదుపాయాలే. భారత్‌పైకి వరద రూపంలో వాటర్ బాంబ్ వదిలేలోపే, బీజింగ్ సొంత భూభాగం జలసమాధి అవుతుంది. ఈ పరిణామమే ఇప్పుడు చైనా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీలో అంతర్గత ప్రకంపనలు సృష్టిస్తోంది. సైంటిస్టుల నివేదికలను పక్కనపెట్టి ప్రాజెక్టును ముందుకు తీసుకెళ్లలేక, అలాగని ఆపేయలేక డ్రాగన్ సతమతమవుతోంది.

ఈ భౌగోళిక సంక్షోభం వెనుక ఉన్న అసలు ఎత్తుగడను, చైనా ఇరుక్కున్న చక్రవ్యూహాన్ని ఇండియా హెరాల్డ్ విశ్లేషిస్తోంది. షీ జిన్‌పింగ్‌కు ఈ బ్రహ్మపుత్ర డ్యామ్ కేవలం ఒక జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టు కాదు, అది ఆయన భౌగోళిక ఆధిపత్యానికి, భారత్‌ను కట్టడి చేసే వ్యూహానికి ప్రతీక. ఇప్పుడు వెనక్కి తగ్గితే ప్రపంచం ముందు, స్వదేశంలో చైనా పరువు పోతుంది. అలాగని ముందుకు వెళితే ప్రకృతి సృష్టించిన ఉచ్చులో పడి సొంత దేశానికే విపత్తు తెచ్చుకోవాలి. భారత్ ఎటువంటి సైనిక చర్య తీసుకోకుండానే, కేవలం ప్రకృతి సహకారంతో చైనా అతిపెద్ద వ్యూహాత్మక ఆయుధం నిర్వీర్యం అవుతుండటం న్యూఢిల్లీకి అతిపెద్ద ఊరట.

దశాబ్దాలుగా పొరుగు దేశాల సరిహద్దులను మార్చాలని చూసిన చైనా, ఇప్పుడు తన భూమి కింద ఉన్న పగుళ్లను పూడ్చలేక చేతులెత్తేస్తోంది. జిన్‌పింగ్ తన భౌగోళిక అహంకారాన్ని పక్కనపెట్టి ప్రాజెక్టును ఆపేస్తారా? లేక వినాశనాన్ని కొనితెచ్చుకుంటారా? కాలమే సమాధానం చెప్పాలి.

ఇండియా హెరాల్డ్ సంపాదకీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా AI సహాయంతో ఈ కథనం రాయబడింది; దీని ప్రచురణను హ్యూమన్ ఎడిటర్ పర్యవేక్షిస్తారు.

Key Takeaways

• చైనా తలపెట్టిన బ్రహ్మపుత్ర డ్యామ్ ప్రాజెక్టు కింద 60 కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించిన 'ఐస్ ఏజ్ ఫాల్ట్'ను గుర్తించిన శాస్త్రవేత్తలు.
• ఈ ప్రాంతం భూకంపాలకు అత్యంత సున్నితం కావడంతో, డ్యామ్ నిర్మిస్తే అది పేలిపోయే వాటర్ బాంబ్‌లా మారుతుందని హెచ్చరిక.
• ప్రాజెక్టు కుప్పకూలితే ముందుగా చైనాలోని మౌలిక సదుపాయాలు, మిలిటరీ బేస్‌లే జలసమాధి అవుతాయని అంచనా.
• భారత్‌పై నీటిని ఆయుధంగా ప్రయోగించాలన్న జిన్‌పింగ్ వ్యూహానికి ఇది కోలుకోలేని దెబ్బ.

Frequently Asked Questions

బ్రహ్మపుత్రపై చైనా కడుతున్న డ్యామ్ ప్రత్యేకత ఏంటి?

ఇది 60 గిగావాట్ల సామర్థ్యంతో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద డ్యామ్‌గా చైనా ప్లాన్ చేసింది. దీని ద్వారా ఈశాన్య భారతానికి నీటి ప్రవాహాన్ని నియంత్రించాలన్నది వారి వ్యూహం.

ఐస్ ఏజ్ ఫాల్ట్ అంటే ఏమిటి?

వేలాది సంవత్సరాల క్రితం హిమయుగంలో ఏర్పడిన భూమి పొరల పగుళ్లను 'ఐస్ ఏజ్ ఫాల్ట్' అంటారు. ఇవి ఇప్పటికీ యాక్టివ్‌గా ఉండి, అక్కడ భారీ నిర్మాణాలు చేపడితే తీవ్రమైన భూకంపాలకు దారితీస్తాయి.

దీనివల్ల చైనాకే ఎందుకు ఎక్కువ నష్టం?

భూకంపం వచ్చి డ్యామ్ బద్దలైతే, ఆ భారీ వరద నీరు దిగువకు చేరే క్రమంలో ముందుగా చైనా భూభాగంలోని సైనిక స్థావరాలు, మౌలిక సదుపాయాలనే తుడిచిపెట్టేస్తుంది.