తాజ్‌మహల్ నిజానికి 'తేజో మహాలయ' అనే శివాలయమని, అక్కడ మూసి ఉన్న గదులను తెరవాలని దాఖలైన పిటిషన్‌పై హైకోర్టు విచారణ చేపట్టింది. ఈ వ్యవహారంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం, భారత పురావస్తు శాఖ (ఏఎస్‌ఐ) వివరణ ఇవ్వాలని ఆదేశాలు జారీ చేసింది. జ్ఞానవాపి వివాదం నడుస్తున్న వేళ ఈ పరిణామం దేశవ్యాప్తంగా తీవ్ర చర్చనీయాంశమైంది.

ప్రపంచ వింతల్లో ఒకటైన తాజ్‌మహల్... కేవలం ఒక చారిత్రక కట్టడమేనా? లేక హిందూ దేవాలయమా? దశాబ్దాలుగా నలుగుతున్న ఈ వాదన ఇప్పుడు మళ్లీ కోర్టు మెట్లెక్కింది. తాజ్‌మహల్ ప్రాంగణంలో, ముఖ్యంగా అండర్‌గ్రౌండ్‌లో మూసి ఉన్న 22 రహస్య గదుల్లో 'తేజో మహాలయ' అనబడే పురాతన శివాలయ ఆనవాళ్లు ఉన్నాయంటూ దాఖలైన పిటిషన్‌పై హైకోర్టు కీలక విచారణ చేపట్టింది. ఈ వ్యవహారంపై తమ స్టాండ్ ఏంటో స్పష్టం చేయాలని, తక్షణమే వివరణ ఇవ్వాలని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని, భారత పురావస్తు శాఖను (ఏఎస్‌ఐ) కోర్టు ఆదేశించినట్లు 'ఇండియా టుడే' రిపోర్ట్ చేసింది.

పిటిషనర్ కోర్టులో వినిపించిన ప్రధాన వాదన ఏంటంటే... మొఘల్ చక్రవర్తి షాజహాన్ ఈ కట్టడాన్ని నిర్మించకముందే, జైపూర్ రాజు జైసింగ్‌కు చెందిన ఒక పురాతన శివాలయం అక్కడ ఉండేదట. ఆ మూసి ఉన్న గదులను తెరిచి, సమగ్రంగా సర్వే నిర్వహిస్తే అసలు చరిత్ర ప్రపంచానికి తెలుస్తుందని పిటిషనర్ తరఫు లాయర్లు వాదించారు. అయితే, ఈ వాదనలు పూర్తిగా కొత్తవేమీ కావు. ప్రముఖ రచయిత పీ.ఎన్. ఓక్ దశాబ్దాల క్రితమే తన పుస్తకాల్లో ఈ 'తేజో మహాలయ' థియరీని బలంగా వినిపించారు. కానీ, ప్రస్తుత రాజకీయ, సామాజిక వాతావరణంలో ఈ కేసు మళ్లీ తెరపైకి రావడం హాట్ టాపిక్‌గా మారింది.

జ్ఞానవాపి తరహాలోనే మరో స్కెచ్?

కాశీలోని జ్ఞానవాపి, మధురలోని ఈద్గా మసీదు వివాదాలు కోర్టుల్లో హీట్ పుట్టిస్తున్న ప్రస్తుత తరుణంలో.. నేరుగా తాజ్‌మహల్‌ను లీగల్ బ్యాటిల్‌లోకి లాగడం వెనుక ఏదైనా పెద్ద వ్యూహం ఉందా అన్న ప్రశ్నలు పొలిటికల్ సర్కిల్స్‌లో వినిపిస్తున్నాయి. పైకి కనిపిస్తున్న ఈ చారిత్రక వాదన వెనుక ఉన్న అసలు రాజకీయ ఎత్తుగడను నిక్కచ్చిగా విశ్లేషిస్తోంది ఇండియా హెరాల్డ్. ఇదొక సాధారణ కోర్టు కేసు కాదు. రాబోయే ఎన్నికల సమీకరణాల్లో జాతీయవాద భావోద్వేగాలను సజీవంగా ఉంచేందుకు ఇలాంటి వివాదాలు ఒక పవర్‌ఫుల్ టూల్‌గా పనిచేస్తాయి.

గతంలో 2017లోనూ ఇదే తరహా వివాదం వచ్చినప్పుడు.. తాజ్‌మహల్ శివాలయం కాదని, అదొక ఇస్లామిక్ సమాధి మాత్రమేనని ఏఎస్‌ఐ కోర్టుకు క్లియర్‌గా అఫిడవిట్ సమర్పించింది. 2022లో కూడా అలహాబాద్ హైకోర్టు లక్నో బెంచ్ ఇలాంటి ఒక పిటిషన్‌ను కొట్టివేస్తూ.. చరిత్రను పరిశోధించడం కోర్టుల పని కాదని ఘాటుగా వ్యాఖ్యానించింది. మరి ఇప్పుడు కేంద్రం, ఏఎస్‌ఐ ఎలాంటి సమాధానం ఇవ్వబోతున్నాయి? పాత వాదనకే కట్టుబడి ఉంటాయా? లేక పురావస్తు శాఖ ద్వారా కార్బన్ డేటింగ్ లేదా ఏదైనా కొత్త సర్వేకు గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇస్తాయా? అన్నది ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా తీవ్ర ఉత్కంఠ రేపుతోంది.

అసలు చిక్కు ఎక్కడంటే...

తాజ్‌మహల్ అనేది భారత పర్యాటక రంగానికి, ఇంటర్నేషనల్ బ్రాండింగ్‌కు అతిపెద్ద ఐకాన్. విదేశీ ప్రతినిధులు, దేశాధినేతలు ఎవరు వచ్చినా ముందుగా విజిట్ చేసేది అక్కడే. ఇలాంటి ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి గాంచిన కట్టడంపై మతపరమైన వివాదం చెలరేగితే.. అది అంతర్జాతీయ వేదికలపై ఎలాంటి సంకేతాలు ఇస్తుందనేది కేంద్రం ముందున్న అతిపెద్ద సవాల్. ఒకవైపు మాతృ సంస్థల నుంచి వచ్చే సైద్ధాంతిక ఒత్తిడిని బ్యాలెన్స్ చేస్తూనే, మరోవైపు అంతర్జాతీయంగా దేశ సెక్యులర్ ఇమేజ్‌ను కాపాడుకోవడం ప్రభుత్వానికి కత్తిమీద సామే.

మూసి ఉన్న ఆ 22 గదుల తలుపుల వెనుక నిజంగానే దేవతామూర్తుల విగ్రహాలు ఉన్నాయా లేదా అనేది కాలమే తేల్చాలి. కానీ, ఈ లీగల్ ఫైట్ మాత్రం రాబోయే రోజుల్లో దేశ రాజకీయాలను మరింత హీటెక్కించడం ఖాయం. ఏఎస్‌ఐ ఇచ్చే ఒక్క అఫిడవిట్ దేశ రాజకీయ ముఖచిత్రాన్నే మార్చేయగలదు. ఇప్పుడు అందరి కళ్లూ ఆ సమాధానం పైనే ఉన్నాయి.

ఇక్కడ పేర్కొన్న ఆరోపణలు సంబంధిత వర్గాలకు ఆపాదించబడ్డాయి. న్యాయస్థానం తుది తీర్పు ఇచ్చే వరకు ఇవి రుజువుకానివిగానే పరిగణించబడతాయి; కోర్టు పరిధిలో ఉన్న (సబ్ జుడీస్) అంశాలపై ముందస్తు తీర్పులు లేకుండానే ఈ కథనం ప్రచురించబడింది.

ఇండియా హెరాల్డ్ ఎడిటోరియల్ స్టాండర్డ్స్ ప్రకారం ఏఐ (AI) సహాయంతో ఈ ఆర్టికల్ రాయబడింది; ప్రచురణకు ముందు మానవ సంపాదకులు దీనిని పర్యవేక్షించారు.

Key Takeaways

• తాజ్‌మహల్ నిజంగానే 'తేజో మహాలయ' అన్న పాత వాదనపై హైకోర్టు విచారణ.
• కేంద్ర ప్రభుత్వం, భారత పురావస్తు శాఖలకు తక్షణమే వివరణ ఇవ్వాలని కోర్టు ఆదేశాలు.
• గతంలో (2017లో) తాజ్‌మహల్ సమాధి మాత్రమేనని ఏఎస్‌ఐ అఫిడవిట్ దాఖలు చేయడం గమనార్హం.
• జ్ఞానవాపి వివాదం నడుస్తున్న వేళ, ఈ పరిణామం దేశ రాజకీయాల్లో కొత్త ప్రకంపనలు రేపుతోంది.

Frequently Asked Questions

తాజ్‌మహల్‌పై ఇప్పుడు వచ్చిన తాజా వివాదం ఏంటి?

తాజ్‌మహల్ అసలు పేరు 'తేజో మహాలయ' అని, అండర్‌గ్రౌండ్‌లోని రహస్య గదుల్లో శివాలయ ఆనవాళ్లు ఉన్నాయంటూ హైకోర్టులో ఓ పిటిషన్ దాఖలైంది.

ఈ కేసులో ఎవరిని కోర్టు వివరణ కోరింది?

తమ అధికారిక వైఖరిని తెలపాలని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని, భారత పురావస్తు శాఖను (ఏఎస్‌ఐ) హైకోర్టు ఆదేశించింది.

గతంలో పురావస్తు శాఖ ఏమని చెప్పింది?

2017లోనూ ఇలాంటి వివాదమే వచ్చినప్పుడు.. తాజ్‌మహల్ ఒక ఇస్లామిక్ సమాధి మాత్రమేనని, దేవాలయం కాదని ఏఎస్‌ఐ స్పష్టం చేసింది.