అమెరికా, కెనడా వంటి దేశాలు ఖలిస్తాన్ వివాదంపై భారత్‌ను ఇరుకునపెట్టే ప్రయత్నం చేస్తున్న వేళ, 'ఫైవ్ ఐస్' కూటమిలోని న్యూజిలాండ్ భిన్నమైన దారి ఎంచుకుంది. న్యూజిలాండ్ ప్రధాని క్రిస్టోఫర్ లక్సన్ ఆరోపణలను పక్కనపెట్టి, మోదీని ప్రశంసిస్తూ స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం (FTA) దిశగా అడుగులు వేయడం భారత ఆర్థిక దౌత్యానికి దక్కిన భారీ విజయం.

ఖలిస్తాన్ ఉగ్రవాది హర్దీప్ సింగ్ నిజ్జర్ హత్య వ్యవహారంలో భారత్‌ను అంతర్జాతీయంగా ఏకాకిని చేయాలని కెనడా, దానికి వంతపాడుతూ అమెరికా తీవ్ర ప్రయత్నాలు చేస్తున్నాయి. సరిగ్గా ఈ సమయంలోనే ఆ పాశ్చాత్య ఇంటెలిజెన్స్ కూటమి 'ఫైవ్ ఐస్'లో కీలక సభ్య దేశమైన న్యూజిలాండ్ సంచలన నిర్ణయం తీసుకుంది. న్యూజిలాండ్ ప్రధాని క్రిస్టోఫర్ లక్సన్ ఆ ఆరోపణలను సున్నితంగా పక్కనపెట్టి, మోదీ నాయకత్వాన్ని ప్రశంసిస్తూ భారత్‌తో స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం (FTA) దిశగా వేగంగా అడుగులు వేస్తున్నారు.

తాజాగా న్యూస్‌18 ఛానెల్‌కు రాహుల్ శివశంకర్‌తో జరిగిన ప్రత్యేక ఇంటర్వ్యూలో క్రిస్టోఫర్ లక్సన్ పలు కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. న్యూజిలాండ్‌లో ఖలిస్తాన్ రిఫరెండం పేరిట జరుగుతున్న డ్రామాలను ఆయన తోసిపుచ్చారు. భారత్, న్యూజిలాండ్‌లను 'సహజ భాగస్వాములు'గా అభివర్ణించిన ఆయన, రెండు దేశాల మధ్య వాణిజ్య బంధం మరింత బలపడాల్సిన అవసరం ఉందని స్పష్టం చేశారు. కెనడా చేస్తున్న ఆరోపణల కన్నా, భారత్‌తో ఆర్థిక బంధమే తమకు ముఖ్యమన్న సంకేతాన్ని ఆయన పరోక్షంగా ఇచ్చారు.

ఆర్థిక అవసరాల ముందు ఆరోపణలు బలాదూర్

న్యూజిలాండ్ నిర్ణయం వెనుక బలమైన ఆర్థిక కారణాలు ఉన్నాయి. ఆ దేశం ప్రధానంగా వ్యవసాయం, పాడి పరిశ్రమ, మరియు అంతర్జాతీయ విద్యార్థులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇప్పటివరకు వారి అతిపెద్ద మార్కెట్ అయిన చైనా ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రస్తుతం తీవ్ర మందగమనంలో ఉంది. దీంతో ప్రత్యామ్నాయ భారీ మార్కెట్ కోసం న్యూజిలాండ్ అన్వేషిస్తోంది. 140 కోట్లకు పైగా జనాభా, వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థ ఉన్న భారత్ వారికి ఇప్పుడు అత్యంత కీలకం. అందుకే న్యూస్‌18 కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో లక్సన్ భారత దౌత్య, ఆర్థిక విజయాలను ప్రత్యేకంగా ప్రశంసించారు.

ఇండియా హెరాల్డ్ ఎక్స్‌క్లూజివ్: మోదీ వేసిన మాస్టర్ స్ట్రోక్

ఈ భౌగోళిక రాజకీయ చదరంగం వెనుక ఉన్న అసలు ఎత్తుగడను ఇండియా హెరాల్డ్ ముందుగానే పసిగట్టింది. కెనడా ప్రధాని జస్టిన్ ట్రూడో భారత్‌పై ఆరోపణలు చేసినప్పుడు, 'ఫైవ్ ఐస్' (అమెరికా, బ్రిటన్, కెనడా, ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్) కూటమి మొత్తం కెనడా వెనక నిలబడుతుందని పశ్చిమ దేశాలు భావించాయి. కానీ భారత్ తన భారీ మార్కెట్ శక్తిని దౌత్య ఆయుధంగా మలచుకుంది. మీరు కెనడాతో నిలబడితే మా మార్కెట్ తలుపులు మూసుకుంటాయని పరోక్షంగా స్పష్టం చేసింది. ఫలితంగా ఆస్ట్రేలియా ఇప్పటికే వెనక్కి తగ్గగా, ఇప్పుడు న్యూజిలాండ్ ఏకంగా ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్ కోసం ఆరాటపడుతోంది. ఇది పాశ్చాత్య కూటమిలో భారత్ సృష్టించిన స్పష్టమైన చీలిక.

తన ఆర్థిక బలంతో పశ్చిమ దేశాల నైతిక, దౌత్య ఆధిపత్యాన్ని భారత్ విజయవంతంగా అడ్డుకుంటోందని ఈ పరిణామం నిరూపిస్తోంది. న్యూజిలాండ్ బాటలోనే రేపు బ్రిటన్ కూడా కెనడాను ఒంటరి చేసి భారత్‌తో వాణిజ్య ఒప్పందానికి ముందుకు రానుందా? మోదీ వ్యూహంతో అంతర్జాతీయ వేదికపై ట్రూడో మరింత ఒంటరి కావడం ఖాయంగా కనిపిస్తోంది.

ఇండియా హెరాల్డ్ సంపాదకీయ ప్రమాణాల కింద AI సహాయంతో నివేదించి రాయబడింది; ప్రచురణను మానవ సంపాదకుడు పర్యవేక్షిస్తారు.

Key Takeaways

• కెనడా, అమెరికాల ఆరోపణలను పక్కనపెట్టి, భారత్‌తో వాణిజ్య బంధానికే న్యూజిలాండ్ పెద్దపీట వేసింది.
• న్యూస్‌18 ఇంటర్వ్యూలో ప్రధాని లక్సన్ భారత్‌ను తమ 'సహజ భాగస్వామి'గా అభివర్ణించారు.
• తన భూభాగంపై ఖలిస్తాన్ రిఫరెండం వంటి వాటికి తావులేదని న్యూజిలాండ్ స్పష్టం చేసింది.

Frequently Asked Questions

ఫైవ్ ఐస్ (Five Eyes) కూటమి అంటే ఏమిటి?

అమెరికా, బ్రిటన్, కెనడా, ఆస్ట్రేలియా, మరియు న్యూజిలాండ్ దేశాల మధ్య ఉన్న అత్యున్నత ఇంటెలిజెన్స్ షేరింగ్ నెట్‌వర్క్.

న్యూజిలాండ్ భారత్‌తో FTA ఎందుకు కోరుకుంటోంది?

చైనా ఆర్థిక వ్యవస్థ మందగించడంతో, తమ వ్యవసాయ, పాడి ఉత్పత్తులకు ప్రత్యామ్నాయ అతిపెద్ద మార్కెట్‌గా భారత్‌ను న్యూజిలాండ్ చూస్తోంది.