దలైలామా వారసుడి ఎంపికపై డ్రాగన్ గురి — చైనాకు చెక్ పెట్టేలా భారత్ వేస్తున్న సైలెంట్ స్కెచ్ ఇదేనా?
టిబెట్ ఆధ్యాత్మిక గురువు దలైలామా వారసుడి ఎంపికపై చైనా ఆధిపత్యం చెలాయించేందుకు సిద్ధమవుతున్న వేళ భారత్ అప్రమత్తమైంది. డ్రాగన్ ఎత్తుగడలను దీటుగా ఎదుర్కొనేందుకు, టిబెటన్ బౌద్ధులకు మద్దతుగా ఢిల్లీ పకడ్బందీ వ్యూహాన్ని రచిస్తోందని, తదుపరి దలైలామా ఎంపిక పూర్తిగా మతపరమైన వ్యవహారమేనని దౌత్య వర్గాలు విశ్లేషిస్తున్నాయి.
ముఖ్యాంశాలు
- దలైలామా వారసుడి ఎంపికపై చైనా ఆధిపత్య యత్నాలు.
- నకిలీ దలైలామాను అడ్డుకునేందుకు భారత్ దౌత్య వ్యూహం.
- టిబెటన్ల హక్కులకు అంతర్జాతీయ వేదికలపై ఢిల్లీ మద్దతు.
14వ దలైలామా వయసు మీద పడుతున్న కొద్దీ, ఆయన వారసుడి చుట్టూ ఆసియా భౌగోళిక రాజకీయాలు వేడెక్కుతున్నాయి. బీజింగ్ తన సొంత ప్రతినిధిని ప్రకటించి టిబెట్ను శాశ్వతంగా తన గుప్పిట్లో పెట్టుకోవాలని చూస్తుంటే, దర్మశాల కేంద్రంగా భారత్ మరో బలమైన ఎత్తుగడకు పదును పెడుతోంది. ఇది కేవలం ఒక మతగురువు ఎంపిక కాదు, హిమాలయ సరిహద్దుల్లో శాశ్వత ఆధిపత్యం కోసం జరుగుతున్న ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం.
చైనా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ బౌద్ధ మత విశ్వాసాలతో సంబంధం లేకుండా, రాజకీయ లబ్ధి కోసమే తదుపరి వారసుడిని ఎంపిక చేయాలని వ్యూహరచన చేస్తోంది. ఇది కేవలం టిబెటన్ల మనోభావాలను దెబ్బతీయడమే కాదు, సరిహద్దుల్లో వ్యూహాత్మక ముప్పు కూడా. దలైలామా వ్యవస్థను కంట్రోల్లోకి తెచ్చుకుంటే, అరుణాచల్ ప్రదేశ్, లడఖ్ సరిహద్దుల్లోని బౌద్ధ జనాభాను ప్రభావితం చేయవచ్చన్నది డ్రాగన్ ఆలోచన.
పొలిటికల్ పల్స్
ఇక్కడే ఢిల్లీ తన సైలెంట్ స్కెచ్ను అమలు చేస్తోందని దౌత్య వర్గాల్లో చర్చ జరుగుతోంది. వారసుడి ఎంపిక పూర్తిగా టిబెటన్ల సంప్రదాయాలకే వదిలేయాలని, అందులో ప్రభుత్వాల జోక్యం కూడదని భారత్ పరోక్షంగా వాదనను బలోపేతం చేస్తున్నట్లు సమాచారం. ఇటీవల అమెరికా ప్రతినిధి బృందం దర్మశాలలో దలైలామాను కలవడం వెనుక కూడా ఇదే వ్యూహం దాగి ఉందనే అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
చైనా ఎంపిక చేసే నకిలీ దలైలామాను ప్రపంచం గుర్తించకుండా ఉండేందుకు, గ్లోబల్ బౌద్ధ సర్క్యూట్ను భారత్ వాడుకుంటోందని రాజకీయ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. భవిష్యత్తులో వారసుడిని దర్మశాల నుంచే ప్రకటిస్తే, దానికి పూర్తి గుర్తింపు ఇచ్చేందుకు ఢిల్లీ సమాయత్తం అవుతున్నట్లు ఢిల్లీ వర్గాల్లో టాక్ నడుస్తోంది.
ఒకవేళ చైనా తన పంతం నెగ్గించుకుని నకిలీ వారసుడిని ప్రకటిస్తే, దాన్ని వ్యతిరేకించే టిబెటన్లకు ఆశ్రయం ఇస్తూనే, చైనాను ఏకాకి చేసే అవకాశాలున్నాయి. డ్రాగన్ బలగాలను తట్టుకుని, ఈ బౌద్ధ చదరంగంలో భారత్ తన మాస్టర్ ప్లాన్ను ఎంత విజయవంతంగా అమలు చేస్తుందనేదే ఇప్పుడు కీలకం.
More from India Herald
Key Takeaways
- దలైలామా వారసుడి ఎంపిక పూర్తిగా మతపరమైన అంశమని, ఇందులో చైనా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ జోక్యాన్ని సహించేది లేదని భారత్ పరోక్ష సంకేతాలు.
- చైనా నియమించే నకిలీ దలైలామాను అంతర్జాతీయ సమాజం తిరస్కరించేలా దౌత్యపరమైన మద్దతు కూడగడుతున్న ఢిల్లీ.
- హిమాలయ సరిహద్దుల్లో బౌద్ధ జనాభాను ప్రభావితం చేయాలన్న చైనా వ్యూహానికి బౌద్ధ సర్క్యూట్ ద్వారా భారత్ చెక్.
By the Numbers
- ప్రస్తుతం 14వ దలైలామా వయసు 89 ఏళ్లు కాగా, ఆయన వారసుడి అన్వేషణపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న దాదాపు 60 లక్షల మంది టిబెటన్ల భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉంది.
The 5W+H: Who, What, When, Where, Why, How
- Who: 14వ దలైలామా, భారత ప్రభుత్వం, చైనా నాయకత్వం.
- What: దలైలామా తదుపరి వారసుడి ఎంపిక విషయంలో చైనా ఆధిపత్య యత్నాలు, దానికి ప్రతిగా భారత వ్యూహం.
- When: 14వ దలైలామాకు 89 ఏళ్లు వస్తున్న ప్రస్తుత కీలక తరుణంలో.
- Where: టిబెట్, దర్మశాల (భారత్), బీజింగ్.
- Why: టిబెట్పై పూర్తి పట్టు సాధించి, ఆ ప్రాంత బౌద్ధులను తన గుప్పిట్లో ఉంచుకోవాలని చైనా భావిస్తుండటం వల్ల.
- How: అంతర్జాతీయ సమాజం మద్దతు కూడగట్టడం, టిబెటన్ల హక్కులకు అండగా నిలవడం ద్వారా భారత్ చైనాను నిలువరిస్తోంది.
Frequently Asked Questions
దలైలామా వారసుడిని ఎవరు ఎంపిక చేస్తారు?
టిబెటన్ బౌద్ధ సంప్రదాయాల ప్రకారం దలైలామా స్వయంగా లేదా ఆయన అనుచరులు, మతపెద్దలు తదుపరి వారసుడిని ఎంపిక చేస్తారు.
ఇందులో చైనా జోక్యం ఎందుకు?
టిబెట్పై పూర్తి నియంత్రణ సాధించేందుకు, కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ తన సొంత వ్యక్తినే దలైలామాగా నియమించి ప్రజల ఆమోదం పొందాలని కుట్ర చేస్తోంది.