నితీశ్ కుమార్‌కు 'భారత రత్న' ఇవ్వాలంటూ JDU ఆఫీసు బయట తాజా పోస్టర్లు వెలిశాయి. డిప్యూటీ PM పదవి డిమాండ్‌తో పాటు వచ్చిన ఈ కొత్త ఒత్తిడి.. మోదీ 3.0 ప్రభుత్వంపై NDA మిత్రపక్షాల బేరసారాల తీవ్రతను స్పష్టంగా చూపిస్తోంది. సొంతంగా బీజేపీ బలం తగ్గడంతో కింగ్‌మేకర్ల ధైర్యం పెరిగిందనే చర్చ రాజకీయ వర్గాల్లో జోరుగా సాగుతోంది.

ఒక పోస్టర్ చూడటానికి చాలా చిన్న విషయమే కావొచ్చు. కానీ, దాన్ని పాట్నాలోని JDU కేంద్ర కార్యాలయం బయట అతికిస్తే.. దానిపై 'నితీశ్ కుమార్‌కు భారత రత్న ఇవ్వాలి' అని రాసి ఉంటే.. అది కేవలం కాగితం కాదు, ఢిల్లీకి పంపిన బలమైన రాజకీయ సందేశం. టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా కథనం ప్రకారం.. JDU ఆఫీసు బయట తాజాగా ఈ పోస్టర్లు వెలిశాయి. అదే సమయంలో నితీశ్‌ను డిప్యూటీ PM చేయాలనే డిమాండ్ అటు JDUతో పాటు ఇటు RJD నుంచి కూడా బలంగా వినిపిస్తుండటం గమనార్హం.

మోదీ 3.0 ప్రభుత్వం నిలబడాలంటే JDU, TDP మద్దతు అత్యంత కీలకం. లోక్‌సభలో బీజేపీకి సొంతంగా మెజారిటీ లేకపోవడమే ఇందుకు కారణం. ఈ బలహీనతే నితీశ్, చంద్రబాబులకు కింగ్‌మేకర్ల హోదాను కట్టబెట్టింది. అయితే, ఈ ఇద్దరు నేతలు ఆ హోదాను వాడుకుంటున్న తీరు మాత్రం పూర్తిగా భిన్నం. ఆ తేడాలోనే అసలు రాజకీయ కథ దాగి ఉంది.

చంద్రబాబు vs నితీశ్ — ఒకే NDA, రెండు వేర్వేరు గేమ్‌ప్లాన్లు

ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు ప్రాక్టికల్ రూట్ ఎంచుకున్నారు. రాష్ట్రానికి ప్రత్యేక హోదా అంశాన్ని పక్కనపెట్టి, కేంద్రం నుంచి నిధులు, ప్రాజెక్టులు, పారిశ్రామిక పెట్టుబడులు రాబట్టే దిశగా వ్యూహాత్మకంగా అడుగులు వేస్తున్నారు. హైదరాబాద్ మెట్రో ఫేజ్-2కు 50:50 ఫార్ములా, కుప్పం బస్ స్టాండ్ శంకుస్థాపన వంటివి ఆయన ఎంచుకున్న మార్గానికి ఉదాహరణలు. ఢిల్లీతో బహిరంగ ఘర్షణకు దిగకుండా, సైలెంట్‌గా తన పని తాను చేసుకుపోయే విధానమిది.

కానీ, నితీశ్ ఎంచుకున్న దారి పూర్తిగా వేరు. ఆయన డిమాండ్లు ప్రతీకాత్మకంగా, భావోద్వేగాలతో ముడిపడి ఉన్నాయి. భారత రత్న, డిప్యూటీ PM పదవి లాంటివి బిహార్‌లో ఆయన రాజకీయ స్థానాన్ని మరింత బలోపేతం చేసే సింబాలిక్ గెలుపులు. బిహార్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలు సమీపిస్తున్న తరుణంలో, ఢిల్లీ స్థాయిలో నితీశ్‌కు తగిన 'గౌరవం' దక్కిందని చూపించడం ద్వారా బిహార్ ప్రజల్లో తన ఇమేజ్‌ను అమాంతం పెంచుకోవచ్చని ఆయన ప్లాన్.

పోస్టర్ల వెనుక సిగ్నలింగ్ పాలిటిక్స్

పార్టీ నాయకత్వం ఆమోదం లేకుండా JDU కార్యకర్తలు సొంతంగా ఈ పోస్టర్లు అతికించారని నమ్మడం కష్టమే. ఇది 'గ్రాస్‌రూట్ డిమాండ్' ముసుగులో అధిష్టానం ఇస్తున్న అధికారిక సిగ్నల్ అని రాజకీయ వర్గాల్లో జోరుగా చర్చ నడుస్తోంది. పార్టీ అధ్యక్షుడిగా ఉన్న నితీశ్ ఆఫీసు బయట జరిగే ఏ చర్య అయినా ఆయన పరోక్ష ఆమోదంతోనే జరుగుతుందని భావించడం సహజం. టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా కథనం ప్రకారం, డిప్యూటీ PM డిమాండ్ విషయంలో JDUతో పాటు ప్రతిపక్ష RJD కూడా గళం కలపడం విశేషం. బిహార్ రాజకీయాల్లో బద్ధ శత్రువులైన ఈ రెండు పార్టీలు ఒకే విషయంలో ఏకమవడం చూస్తుంటే.. బిహార్ పాలిటిక్స్‌లో నితీశ్ ఎంత కీలకమో అర్థం చేసుకోవచ్చు.

పొలిటికల్ పల్స్

సరిగ్గా ఈ సమయంలోనే నితీశ్ 'భారత రత్న' డిమాండ్ తెరపైకి తేవడం వెనుక బిహార్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల లెక్క దాగి ఉందని రాజకీయ వర్గాల్లో ఆసక్తికర చర్చ నడుస్తోంది. బీజేపీ నితీశ్‌ను వదులుకోలేదు, నితీశ్ కూడా NDAను వీడలేరు. ఈ పరస్పర ఆధారపడటమే ఇరువైపులా బేరసారాలకు ఆజ్యం పోస్తోంది. 'భారత రత్న ఇచ్చినా, డిప్యూటీ PM చేసినా బీజేపీకి బిహార్‌లో కొత్త తలనొప్పులు తప్పవు. ఒకవేళ ఇవ్వకపోతే NDAలోనే కొత్త సంక్షోభం తలెత్తుతుంది' అనేది విశ్లేషకుల అంచనా. (ఇది కేవలం రాజకీయ వర్గాల్లో జరుగుతున్న చర్చ మాత్రమే, నిర్ధారిత వాస్తవం కాదు).

బీజేపీ ముందున్న ముళ్ల బాట

ఈ పరిణామాలను బీజేపీ ఎలా డీల్ చేస్తుందనే దానిపైనే NDA భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉంటుందని ఇండియా హెరాల్డ్ విశ్లేషిస్తోంది. నితీశ్ డిమాండ్‌కు తలొగ్గితే.. చంద్రబాబుతో పాటు ఇతర మిత్రపక్షాలు కూడా తమ డిమాండ్ల లిస్టును పెంచే ప్రమాదం ఉంది. ఒకవేళ తిరస్కరిస్తే.. నితీశ్ మళ్లీ 'పల్టీ' కొట్టే అవకాశాన్ని కొట్టిపారేయలేం. 2024 ఎన్నికల తర్వాత ఆయన NDA గూటికి ఎలా చేరారో, అంతకు ముందు అదే కూటమికి ఎలా హ్యాండిచ్చారో బిహార్ రాజకీయాలు తెలిసిన ఎవరికైనా ఇట్టే అర్థమవుతుంది.

దీనికి క్యాబినెట్ విస్తరణ అంశం తోడవడంతో సీన్ మరింత రసవత్తరంగా మారింది. టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా కథనం ప్రకారం, క్యాబినెట్ రీషఫుల్ చర్చల మధ్య JDU మరిన్ని మంత్రి పదవులు ఆశిస్తోంది. మరోవైపు RJD కూడా నితీశ్ హోదా పెంచాలని కోరుతోంది. ఈ 'టూ-ఫ్రంట్ ప్రెషర్' బీజేపీని తీవ్ర ఇరుకున పెడుతోంది.

అయితే, ఇక్కడ గమనించాల్సిన అసలు విషయం ఒకటుంది. భారత రత్న అనేది పూర్తిగా ప్రధానమంత్రి విచక్షణాధికారాలపై ఆధారపడి ఉండే అత్యున్నత పురస్కారం. దీన్ని కేవలం రాజకీయ బేరసారాల్లో భాగంగా ఇవ్వడం ఆ అవార్డు గౌరవాన్నే తగ్గిస్తుందనే వాదన బలంగా వినిపిస్తోంది. కానీ, గతంలోనూ ఈ అవార్డుల ప్రదానంపై రాజకీయ లెక్కల ప్రభావం ఉందనేది అందరికీ తెలిసిన బహిరంగ రహస్యమే.

చివరికి ఈ మొత్తం ఎపిసోడ్ ఒకే ఒక్క ప్రశ్న దగ్గర ఆగిపోతుంది. బీజేపీ సొంత బలం తగ్గిన తర్వాత, మిత్రపక్షాల డిమాండ్లను తీర్చుతూ కూటమిని నెట్టుకురావడం సాధ్యమేనా? లేక ఆ డిమాండ్లే కూటమిని లోపలి నుంచి బలహీనపరుస్తాయా? భారత రత్న పోస్టర్ కేవలం ఒక కాగితం మాత్రమే కావొచ్చు.. కానీ అది మోసుకొస్తున్న రాజకీయ బరువు, ఢిల్లీ అధికార కేంద్రాల్లో ప్రకంపనలు సృష్టించే రోజులు ఎంతో దూరంలో లేవు.

Key Takeaways

• JDU ఆఫీసు బయట నితీశ్‌కు భారత రత్న డిమాండ్ పోస్టర్లు. డిప్యూటీ PM డిమాండ్‌తో పాటు ఇది NDAలో ఒత్తిడిని మరింత పెంచుతోంది.
• చంద్రబాబు ప్రాక్టికల్‌గా నిధుల రాజకీయాలు చేస్తుంటే, నితీశ్ సింబాలిక్ గౌరవ రాజకీయాలు చేస్తున్నారు — ఒకే NDAలో రెండు భిన్న వ్యూహాలు.
• బీజేపీకి సొంత మెజారిటీ లేకపోవడమే మిత్రపక్షాల బేరసారాల శక్తికి మూలం. ఈ డిమాండ్లను తీర్చినా, తిరస్కరించినా బీజేపీకి సమస్యే.
• బిహార్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల సమీకరణాలే ఈ డిమాండ్ల వెనుక ఉన్న ప్రధాన కారణమని రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

Frequently Asked Questions

నితీశ్ కుమార్‌కు 'భారత రత్న' ఎందుకు డిమాండ్ చేస్తున్నారు?

బిహార్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలు సమీపిస్తున్న వేళ, తన పొలిటికల్ లెగసీని బలపరుచుకోవడంతో పాటు NDAలో తన బేరసారాల శక్తిని పెంచుకునేందుకే నితీశ్ ఈ డిమాండ్‌ను తెరపైకి తెచ్చారని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

చంద్రబాబు, నితీశ్ వ్యూహాల్లో ఉన్న తేడా ఏంటి?

ఏపీకి నిధులు, ప్రాజెక్టులు రాబట్టే ప్రాక్టికల్ విధానాన్ని చంద్రబాబు అనుసరిస్తుంటే.. నితీశ్ మాత్రం భారత రత్న, డిప్యూటీ PM లాంటి ప్రతీకాత్మక గౌరవాల ద్వారా తన రాజకీయ స్థానాన్ని పదిలం చేసుకునే పనిలో ఉన్నారు.

బీజేపీ ఈ డిమాండ్లను అంగీకరిస్తుందా?

అంగీకరిస్తే ఇతర మిత్రపక్షాల నుంచి డిమాండ్లు పెరుగుతాయి.. తిరస్కరిస్తే నితీశ్ NDAకు దూరమయ్యే ప్రమాదం ఉంది. ఈ పరిణామం బీజేపీకి ముందు నుయ్యి వెనుక గొయ్యిలా మారిందని రాజకీయ విశ్లేషకుల అంచనా.