విదేశీ వ్యవహారాల శాఖ మంత్రి ఎస్.జైశంకర్ మారిషస్ పర్యటన కేవలం ద్వైపాక్షిక సంబంధాలకే పరిమితం కాలేదు. ఆకాశవాణి వార్తల (News On AIR) ప్రకారం ఈ బంధం గణనీయంగా బలపడింది. అయితే, ఈ వ్యూహాత్మక విజయాల వెనుక 19వ శతాబ్దంలో అక్కడికి వలసవెళ్లి, నేడు రాజకీయ, సామాజిక రంగాల్లో బలమైన శక్తిగా ఎదిగిన లక్షకు పైగా ఉన్న 'తెలుగు' సామాజిక వర్గమే అసలు కారణం అని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

హిందూ మహాసముద్రంలో ఓ చిన్న ద్వీపం.. కానీ ఆసియా భౌగోళిక రాజకీయాల్లో అది ఒక పెద్ద చదరంగం. భారత విదేశీ వ్యవహారాల శాఖ మంత్రి ఎస్.జైశంకర్ మారిషస్ గడ్డపై అడుగుపెట్టగానే వాణిజ్యం, సముద్ర భద్రత, అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుల గురించి అధికారిక ప్రకటనలు వెలువడ్డాయి. కానీ, ఢిల్లీకి, పోర్ట్ లూయిస్‌కు మధ్య ఉన్న అసలు వారధి సముద్రం కాదు.. రక్తసంబంధం. ఆకాశవాణి వార్తల (News On AIR) నివేదిక ప్రకారం రెండు దేశాల మధ్య బంధం గణనీయంగా బలపడింది. అయితే, ఈ దౌత్య విజయాల వెనుక బయటకు కనిపించని అసలు బలం.. అక్కడి లక్షకు పైగా ఉన్న 'తెలుగు' సామాజిక వర్గం.

హైదరాబాద్, అమరావతిలకు ఐదు వేల కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న మారిషస్‌లో తెలుగు పద్యాలు, ఉగాది పచ్చడి రుచులు ఇంకా సజీవంగానే ఉన్నాయి. 19వ శతాబ్దంలో చెరకు తోటల్లో కూలీలుగా వలస వెళ్లిన తెలుగు వారు నేడు ఆ దేశ ఆర్థిక, రాజకీయ ముఖచిత్రాన్ని శాసిస్తున్నారు. ప్రభుత్వ కీలక పదవుల నుంచి వ్యాపార సామ్రాజ్యాల వరకు అంతటా వారి ముద్రే కనిపిస్తుంది. 'ఆంధ్ర మహాసభ' లాంటి సంస్థల ద్వారా వారు తెలుగు భాషను, సంస్కృతిని బతికించుకుంటున్నారు. తమ మూలాలను మర్చిపోకుండా వారు కాపాడుకుంటున్న సాంస్కృతిక వారసత్వమే ఇప్పుడు భారతదేశానికి అతిపెద్ద 'సాఫ్ట్ పవర్'గా మారింది.

పొలిటికల్ పల్స్: చైనాకు చెక్ పెట్టే సాంస్కృతిక సైన్యం

చైనా తన 'డెబ్ట్ ట్రాప్' (అప్పుల ఊబి) విధానంతో హిందూ మహాసముద్రంలోని దీవులను గుప్పిట్లోకి తీసుకోవాలని చూస్తున్న తరుణంలో, భారత్ కేవలం ఒప్పందాలపై మాత్రమే ఆధారపడలేదు. ఇక్కడే జైశంకర్ వ్యూహం పదును కనిపిస్తోంది. మారిషస్ రాజకీయాల్లో ఇండో-మారిషన్ ఓటు బ్యాంకు అత్యంత కీలకం. అందులో అత్యంత సువ్యవస్థితమైన, బలమైన గొంతుక ఉన్న వర్గంగా తెలుగు ఎన్నారైలు గుర్తింపు పొందారు. సముద్ర భద్రత, స్వేచ్ఛా నౌకాయానం (Freedom of Navigation) అనేవి కేవలం కాగితాలపై సంతకాలు పెడితే రావు. స్థానిక ప్రజల మద్దతు ఉంటేనే సాధ్యమవుతాయి. విశ్లేషకుల ప్రకారం.. చైనా ఎంత డబ్బు వెదజల్లినా, సాంస్కృతికంగా అక్కడి ప్రజలతో మమేకం కాలేకపోయింది.

ఈ రాజకీయ చదరంగం వెనుక ఉన్న అసలు ఎత్తుగడను ఇండియా హెరాల్డ్ ముందుగానే పసిగట్టింది. దౌత్య వర్గాల్లో జరుగుతున్న అంతర్గత చర్చల ప్రకారం.. మారిషస్ ప్రస్తుత ప్రభుత్వం భారత్ వైపు ఎప్పుడూ మొగ్గు చూపడానికి ప్రధాన కారణం అక్కడి ప్రవాస భారతీయుల సాంస్కృతిక ఒత్తిడే. జైశంకర్ పర్యటనలో అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుల ప్రారంభోత్సవాలు కేవలం పైకి కనిపించేవి మాత్రమే. అసలు వ్యూహం మాత్రం ఆ లక్ష మంది ఎన్నారైల 'ఎమోషనల్ కనెక్ట్'ను మరింత దృఢం చేయడమే. రాబోయే రోజుల్లో అక్కడి ప్రభుత్వాలకు భారత్ మద్దతు ఎంత అవసరమో, భారత్‌కు ఆ దీవి భద్రత కూడా అంతే అవసరం.

జైశంకర్ తన పర్యటనలో కమ్యూనిటీ డెవలప్‌మెంట్ ప్రాజెక్టులకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం వెనుక కూడా ఇదే వ్యూహం దాగి ఉంది. ఆకాశవాణి (News On AIR) నివేదించిన 'ముందడుగు' వెనుక ఉన్న అసలు కష్టం దశాబ్దాల నాటి తెలుగు వలస జీవులది. భవిష్యత్తులో చైనా ఎన్ని కోట్లు కుమ్మరించినా, తరతరాలుగా పాతుకుపోయిన ఈ సాంస్కృతిక సైన్యాన్ని కొనుగోలు చేయడం అసాధ్యం. అయితే, మారుతున్న ఆధునిక రాజకీయాల్లో, కొత్త తరం ఎన్నారైలు ఈ పాత బంధాలను ఎంతకాలం నిలబెట్టుకుంటారన్నదే ఇప్పుడు అసలు ప్రశ్న. ఒకప్పుడు కూలీలుగా వెళ్లిన ఆ చేతులే, నేడు హిందూ మహాసముద్రంలో భారత భద్రతా చక్రాన్ని తిప్పుతున్నాయన్నది దౌత్య ప్రపంచం అంగీకరించాల్సిన వాస్తవం.

Key Takeaways

• మారిషస్‌లోని 10 శాతానికి పైగా జనాభా (లక్షకు పైగా) తెలుగు మూలాలు కలిగిన వారే.
• జైశంకర్ పర్యటన ప్రధానంగా ఈ ప్రవాస భారతీయుల 'సాఫ్ట్ పవర్'ను బలోపేతం చేసే దిశగా సాగింది.
• హిందూ మహాసముద్రంలో చైనా ఆర్థిక విస్తరణను అడ్డుకోవడానికి భారత్ కేవలం సైనిక ఒప్పందాలపై కాకుండా సాంస్కృతిక మూలాలపై ఆధారపడుతోంది.
• స్థానిక కమ్యూనిటీ డెవలప్‌మెంట్ ప్రాజెక్టుల ద్వారా ఇండో-మారిషన్ ఓటు బ్యాంకును భారత్ తమకు అనుకూలంగా నిలుపుకుంటోంది.

Frequently Asked Questions

మారిషస్‌లో తెలుగు వారి జనాభా ఎంత?

మారిషస్‌లో సుమారు లక్షకు పైగా తెలుగు మూలాలు ఉన్న వారు నివసిస్తున్నారు. వీరు 19వ శతాబ్దంలో వలస వెళ్లిన కూలీల వారసులు.

ఎస్.జైశంకర్ మారిషస్ పర్యటన ప్రధాన ఉద్దేశం ఏమిటి?

ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు మెరుగుపరచడం, సముద్ర భద్రతను పటిష్టం చేయడం, అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులను ప్రారంభించడంతో పాటు స్థానిక ప్రవాస భారతీయులతో బంధాన్ని దృఢపరచడం.

భారత్ మారిషస్‌ను ఎందుకు అంత వ్యూహాత్మకంగా పరిగణిస్తోంది?

హిందూ మహాసముద్రంలో మారిషస్ భౌగోళికంగా కీలక ప్రదేశంలో ఉంది. చైనా నావల్ ప్రాబల్యాన్ని అడ్డుకోవడానికి భారత్‌కు ఇది అత్యంత ముఖ్యమైన మిత్రదేశం.