అమరావతి భూసేకరణ @ 11 ఏళ్లు.. ఎవరు హ్యాపీ... !
ఏపీ రాజధాని అమరావతి నిర్మాణానికి పునాది పడి 11 ఏళ్లు పూర్తయిన సందర్భంగా, ఆనాడు జరిగిన చారిత్రాత్మక భూసమీకరణ ఇప్పుడు మరోసారి చర్చనీయాంశంగా మారింది. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద స్వచ్ఛంద భూసమీకరణగా గుర్తింపు పొందిన ఈ ప్రక్రియ, ఇప్పుడు రెండో దశలోకి అడుగుపెడుతున్న తరుణంలో రైతుల మనోభావాలు, ప్రభుత్వ సవాళ్లపై ఒక లోతైన విశ్లేషణ ఇక్కడ ఉంది:
1. 2015: ఒక విప్లవాత్మక ప్రయోగం :
సాధారణంగా ప్రభుత్వాలు భూసేకరణ చట్టం ద్వారా బలవంతంగా భూములను తీసుకుంటాయి. కానీ, 2015లో ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు భూసమీకరణ అనే కొత్త విధానాన్ని తీసుకొచ్చారు. రైతులను రాజధాని నిర్మాణంలో భాగస్వాములుగా చేస్తూ, వారి భూమిని అభివృద్ధి చేసి తిరిగి ప్లాట్ల రూపంలో ఇవ్వడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. తొలి దశలో రైతులు స్వచ్ఛందంగా 33 వేల ఎకరాలను ప్రభుత్వానికి అప్పగించారు. ఇది దేశంలోనే కాదు, అంతర్జాతీయంగానూ ఒక రికార్డుగా నిలిచింది. రైతులకు కమర్షియల్, రెసిడెన్షియల్ ప్లాట్లతో పాటు ఏటా కౌలు చెల్లించడం వారికి కొండంత భరోసానిచ్చింది.
2. ఐదేళ్ల విరామం - పోరాటం :
వైసీపీ ప్రభుత్వ హయాంలో మూడు రాజధానుల నిర్ణయంతో అమరావతి అభివృద్ధి కుంటుపడింది. భూములిచ్చిన రైతులు సుమారు 1600 రోజులకు పైగా పోరాటం చేశారు. రాజధాని ప్రాంతం మరుగున పడటంతో భూముల విలువలు పడిపోయి రైతులు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడ్డారు. తిరిగి కూటమి ప్రభుత్వం అధికారంలోకి రావడంతో అమరావతికి మళ్లీ పూర్వవైభవం వచ్చే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి.
3. ప్రస్తుత సవాల్: 44 వేల ఎకరాల సమీకరణ :
రాజధాని విస్తరణలో భాగంగా ప్రభుత్వం ఇప్పుడు మరో 44 వేల ఎకరాల భూసమీకరణకు సిద్ధమైంది. అయితే, 11 ఏళ్ల కిందట ఉన్న ఉత్సాహం ప్రస్తుతం రైతుల్లో కనిపించడం లేదు. గత ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయాల వల్ల కలిగిన మానసిక ఆవేదన, భవిష్యత్తులో మళ్ళీ రాజకీయ మార్పులు వస్తే తమ పరిస్థితి ఏమిటన్న భయం రైతులను వెనకడుగు వేయిస్తోంది. రైతుల ఆనందం, నమ్మకాన్ని తిరిగి పొందడం ఇప్పుడు అధికారులకు ఒక సవాల్గా మారింది. రాజధానిపై క్లారిటీ ఉన్నా, రైతులకు ఇచ్చే ప్యాకేజీ మరియు కాలపరిమితిపై స్పష్టమైన హామీలు లభిస్తేనే ఈ ప్రక్రియ విజయవంతం అవుతుంది.
అమరావతి భవిష్యత్తు :
భూసమీకరణ అనేది కేవలం మట్టి సేకరణ కాదు, అది రైతుల నమ్మకం. ప్రభుత్వం ఈసారి రైతులను ఒప్పించడంలో మరింత పారదర్శకంగా వ్యవహరించాలి. చంద్రబాబు నాయుడు తన దార్శనికతతో రైతులకు నమ్మకాన్ని కలిగిస్తే, దేశంలోనే కాక ప్రపంచంలోనే అమరావతి భూసమీకరణ ఒక సాటిలేని రికార్డుగా మిగిలిపోతుంది. 11 ఏళ్ల కిందట పంపిణీ చేసిన కానుకలు, ఆనందాన్ని మళ్లీ ఈ రెండో దశలోనూ రైతులు పొందేలా చర్యలు చేపట్టాలి.
1. 2015: ఒక విప్లవాత్మక ప్రయోగం :
సాధారణంగా ప్రభుత్వాలు భూసేకరణ చట్టం ద్వారా బలవంతంగా భూములను తీసుకుంటాయి. కానీ, 2015లో ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు భూసమీకరణ అనే కొత్త విధానాన్ని తీసుకొచ్చారు. రైతులను రాజధాని నిర్మాణంలో భాగస్వాములుగా చేస్తూ, వారి భూమిని అభివృద్ధి చేసి తిరిగి ప్లాట్ల రూపంలో ఇవ్వడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. తొలి దశలో రైతులు స్వచ్ఛందంగా 33 వేల ఎకరాలను ప్రభుత్వానికి అప్పగించారు. ఇది దేశంలోనే కాదు, అంతర్జాతీయంగానూ ఒక రికార్డుగా నిలిచింది. రైతులకు కమర్షియల్, రెసిడెన్షియల్ ప్లాట్లతో పాటు ఏటా కౌలు చెల్లించడం వారికి కొండంత భరోసానిచ్చింది.
2. ఐదేళ్ల విరామం - పోరాటం :
వైసీపీ ప్రభుత్వ హయాంలో మూడు రాజధానుల నిర్ణయంతో అమరావతి అభివృద్ధి కుంటుపడింది. భూములిచ్చిన రైతులు సుమారు 1600 రోజులకు పైగా పోరాటం చేశారు. రాజధాని ప్రాంతం మరుగున పడటంతో భూముల విలువలు పడిపోయి రైతులు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడ్డారు. తిరిగి కూటమి ప్రభుత్వం అధికారంలోకి రావడంతో అమరావతికి మళ్లీ పూర్వవైభవం వచ్చే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి.
3. ప్రస్తుత సవాల్: 44 వేల ఎకరాల సమీకరణ :
రాజధాని విస్తరణలో భాగంగా ప్రభుత్వం ఇప్పుడు మరో 44 వేల ఎకరాల భూసమీకరణకు సిద్ధమైంది. అయితే, 11 ఏళ్ల కిందట ఉన్న ఉత్సాహం ప్రస్తుతం రైతుల్లో కనిపించడం లేదు. గత ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయాల వల్ల కలిగిన మానసిక ఆవేదన, భవిష్యత్తులో మళ్ళీ రాజకీయ మార్పులు వస్తే తమ పరిస్థితి ఏమిటన్న భయం రైతులను వెనకడుగు వేయిస్తోంది. రైతుల ఆనందం, నమ్మకాన్ని తిరిగి పొందడం ఇప్పుడు అధికారులకు ఒక సవాల్గా మారింది. రాజధానిపై క్లారిటీ ఉన్నా, రైతులకు ఇచ్చే ప్యాకేజీ మరియు కాలపరిమితిపై స్పష్టమైన హామీలు లభిస్తేనే ఈ ప్రక్రియ విజయవంతం అవుతుంది.
అమరావతి భవిష్యత్తు :
భూసమీకరణ అనేది కేవలం మట్టి సేకరణ కాదు, అది రైతుల నమ్మకం. ప్రభుత్వం ఈసారి రైతులను ఒప్పించడంలో మరింత పారదర్శకంగా వ్యవహరించాలి. చంద్రబాబు నాయుడు తన దార్శనికతతో రైతులకు నమ్మకాన్ని కలిగిస్తే, దేశంలోనే కాక ప్రపంచంలోనే అమరావతి భూసమీకరణ ఒక సాటిలేని రికార్డుగా మిగిలిపోతుంది. 11 ఏళ్ల కిందట పంపిణీ చేసిన కానుకలు, ఆనందాన్ని మళ్లీ ఈ రెండో దశలోనూ రైతులు పొందేలా చర్యలు చేపట్టాలి.