చందమామ ద్వారా మనకు తెలిసే విషయాలివే.. ఇవి గమనించారా?
నింగిలో వెన్నెలను చిలికే చందమామ అంటే మనందరికీ ఒక తీయని అనుభూతి. చిన్నప్పుడు గోరుముద్దలు తినిపించే చందమామ నుంచి, నేడు అంతరిక్ష పరిశోధనల వరకు చంద్రుడు నిత్యం మనల్ని ఆశ్చర్యపరుస్తూనే ఉంటాడు. మనం భూమి మీద నుంచి గమనించినప్పుడు చంద్రుడి గురించి కొన్ని ఆసక్తికరమైన విషయాలు మనకు స్పష్టంగా అర్థమవుతాయి. సాధారణంగా మనం ఆకాశం వైపు చూసినప్పుడు చంద్రుడు రోజూ ఒకేలా కనిపించడు. అమావాస్య నుంచి పౌర్ణమి వరకు వెలుగు పెరుగుతూ, మళ్ళీ పౌర్ణమి నుంచి అమావాస్య వరకు వెలుగు తగ్గుతూ ఉండటం ప్రకృతిలో ఒక గొప్ప లయను సూచిస్తుంది. అయితే ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే, చంద్రుడు మనకు ఎప్పుడూ ఒకే వైపును చూపిస్తాడు. తన చుట్టూ తాను తిరిగే వేగం, భూమి చుట్టూ తిరిగే వేగం ఒకేలా ఉండటం వల్ల మనం చంద్రుడి వెనుక భాగాన్ని భూమి నుండి ఎన్నటికీ చూడలేము. ఇది వినడానికి వింతగా ఉన్నా ఖగోళ శాస్త్రంలోని ఒక అద్భుతం.
చంద్రుని ఉపరితలంపై మనం చూసే మచ్చలు లేదా నీడలు నిజానికి కొండలు మరియు లోయలు. ప్రాచీన కాలంలో వీటిని చంద్రునిపై ఉన్న అడవులు లేదా సముద్రాలుగా భావించేవారు, అందుకే వాటిని 'మారియా' అని పిలుస్తారు. కానీ అవి నిజానికి బిలాలతో నిండిన మైదానాలు. గ్రహశకలాలు చంద్రుడిని బలంగా ఢీకొనడం వల్ల ఏర్పడిన ఆ గుర్తులు కొన్ని కోట్ల సంవత్సరాలుగా అలాగే ఉండిపోయాయి. భూమికి వాతావరణం ఉండటం వల్ల ఇక్కడి గుర్తులు చెరిగిపోతాయి కానీ, చంద్రుడికి వాతావరణం లేకపోవడం వల్ల అక్కడ పడిన ప్రతి అడుగు, ప్రతి గుంత శాశ్వతంగా ఉండిపోతుంది. అంటే కొన్ని దశాబ్దాల క్రితం చంద్రుడిపై అడుగు పెట్టిన వ్యోమగాముల పాదముద్రలు నేటికీ చెక్కుచెదరకుండా అక్కడ అలాగే ఉన్నాయని ఊహించుకోవడం మనల్ని ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తుంది.
మన భూమి మీద కలిగే పోటుపాట్లు లేదా సముద్రపు అలల ఉధృతి వెనుక చంద్రుని గురుత్వాకర్షణ శక్తి దాగి ఉంది. చంద్రుడు భూమికి దూరంగా ఉన్నప్పటికీ, సముద్రపు నీటిని తన వైపుకు ఆకర్షించగల శక్తిని కలిగి ఉన్నాడు. దీనివల్లనే సముద్రాల్లో అలలు ఎగసిపడుతుంటాయి. చంద్రుడు లేకపోతే భూమి తన అక్షం మీద తిరిగే వేగం మారిపోతుందని, వాతావరణంలో పెను మార్పులు వస్తాయని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతుంటారు. అంటే చంద్రుడు కేవలం అందానికి మాత్రమే కాదు, భూమిపై జీవకోటి మనుగడకు కూడా పరోక్షంగా సహకరిస్తున్నాడు. వెన్నెల ఇచ్చే ప్రశాంతతతో పాటు, తనలోని అంతుచిక్కని రహస్యాలతో చందమామ ఇప్పటికీ మానవాళికి ఒక గొప్ప స్ఫూర్తిగా నిలుస్తోంది. మనం గమనించే కొద్దీ చందమామ మనకు కొత్త పాఠాలను నేర్పిస్తూనే ఉంటుంది.
చంద్రుని ఉపరితలంపై మనం చూసే మచ్చలు లేదా నీడలు నిజానికి కొండలు మరియు లోయలు. ప్రాచీన కాలంలో వీటిని చంద్రునిపై ఉన్న అడవులు లేదా సముద్రాలుగా భావించేవారు, అందుకే వాటిని 'మారియా' అని పిలుస్తారు. కానీ అవి నిజానికి బిలాలతో నిండిన మైదానాలు. గ్రహశకలాలు చంద్రుడిని బలంగా ఢీకొనడం వల్ల ఏర్పడిన ఆ గుర్తులు కొన్ని కోట్ల సంవత్సరాలుగా అలాగే ఉండిపోయాయి. భూమికి వాతావరణం ఉండటం వల్ల ఇక్కడి గుర్తులు చెరిగిపోతాయి కానీ, చంద్రుడికి వాతావరణం లేకపోవడం వల్ల అక్కడ పడిన ప్రతి అడుగు, ప్రతి గుంత శాశ్వతంగా ఉండిపోతుంది. అంటే కొన్ని దశాబ్దాల క్రితం చంద్రుడిపై అడుగు పెట్టిన వ్యోమగాముల పాదముద్రలు నేటికీ చెక్కుచెదరకుండా అక్కడ అలాగే ఉన్నాయని ఊహించుకోవడం మనల్ని ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తుంది.
మన భూమి మీద కలిగే పోటుపాట్లు లేదా సముద్రపు అలల ఉధృతి వెనుక చంద్రుని గురుత్వాకర్షణ శక్తి దాగి ఉంది. చంద్రుడు భూమికి దూరంగా ఉన్నప్పటికీ, సముద్రపు నీటిని తన వైపుకు ఆకర్షించగల శక్తిని కలిగి ఉన్నాడు. దీనివల్లనే సముద్రాల్లో అలలు ఎగసిపడుతుంటాయి. చంద్రుడు లేకపోతే భూమి తన అక్షం మీద తిరిగే వేగం మారిపోతుందని, వాతావరణంలో పెను మార్పులు వస్తాయని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతుంటారు. అంటే చంద్రుడు కేవలం అందానికి మాత్రమే కాదు, భూమిపై జీవకోటి మనుగడకు కూడా పరోక్షంగా సహకరిస్తున్నాడు. వెన్నెల ఇచ్చే ప్రశాంతతతో పాటు, తనలోని అంతుచిక్కని రహస్యాలతో చందమామ ఇప్పటికీ మానవాళికి ఒక గొప్ప స్ఫూర్తిగా నిలుస్తోంది. మనం గమనించే కొద్దీ చందమామ మనకు కొత్త పాఠాలను నేర్పిస్తూనే ఉంటుంది.