అమెరికా.. హైతీ, సిరియా దేశస్థులకు TPS కింద తాత్కాలిక రక్షణ కల్పిస్తూనే, మరోవైపు చట్టబద్ధంగా ఉంటున్న లక్షలాది మంది భారతీయ ఐటీ ప్రొఫెషనల్స్‌ను EB-2/EB-3 గ్రీన్ కార్డ్ క్యూలో దశాబ్దాల పాటు పడిగాపులు కాసేలా చేస్తోంది. ఈ ద్వంద్వ వైఖరి వెనుక ఓటు బ్యాంక్ పాలిటిక్స్, రాజకీయ లెక్కలు దాగి ఉన్నాయి.

ఒకవైపు హైతీలో భూకంపాలు, సిరియాలో అంతర్యుద్ధం అంటూ అమెరికా ప్రభుత్వం తాత్కాలిక రక్షిత హోదా (TPS) కింద లక్షల మందికి ఆశ్రయం కల్పిస్తోంది. మరోవైపు చట్టబద్ధంగా H-1B వీసాలపై అమెరికాలో అడుగుపెట్టి, ఏళ్ల తరబడి పన్నులు కడుతూ ఆ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నెముకగా నిలుస్తున్న లక్షలాది మంది భారతీయ ఐటీ ప్రొఫెషనల్స్ (వీరిలో వేలాది మంది తెలుగు ఇంజినీర్లు ఉన్నారు) గ్రీన్ కార్డ్ కోసం జీవితకాలం ఎదురుచూస్తున్నారు. ఈ వైరుధ్యం యాదృచ్ఛికం కాదు.. అమెరికా ఇమ్మిగ్రేషన్ విధానాల్లో పాతుకుపోయిన అసమానతలకు ఇది నిదర్శనం.

ఈ రెండు విధానాల మధ్య ఉన్న తేడాను అర్థం చేసుకోవాలంటే, ముందు TPS ఎలా పనిచేస్తుందో చూడాలి. విపత్తులు లేదా అంతర్యుద్ధాల వల్ల స్వదేశానికి తిరిగి వెళ్లలేని వారికి అమెరికా హోమ్‌ల్యాండ్ సెక్యూరిటీ సెక్రటరీ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ ద్వారా ఇచ్చే తాత్కాలిక రక్షణే ఈ TPS. US ఇమ్మిగ్రేషన్ అండ్ నేషనాలిటీ యాక్ట్ (INA) సెక్షన్ 244 కింద దీన్ని మంజూరు చేస్తారు. టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా కథనం ప్రకారం.. హైతీ, సిరియా వంటి దేశాలకు ఈ కార్యక్రమాన్ని మరింత విస్తరించాలా వద్దా అనే చర్చ ప్రస్తుతం అమెరికా విధాన వర్గాల్లో జోరుగా సాగుతోంది. ఈ చర్చలో మానవతా కోణం బలంగానే వినిపిస్తోంది. హైతీలో రాజకీయ అస్థిరత, ముఠా హింస కొనసాగుతుండగా.. సిరియాలో పునర్నిర్మాణం ఇంకా కలగానే మిగిలిపోయింది.

కానీ ఇదే అమెరికా వ్యవస్థలో మరో చీకటి కోణం ఉంది.. అది పట్టించుకోవడానికి ఏ రాజకీయ పార్టీకీ ఆసక్తి లేదు.

గ్రీన్ కార్డ్ క్యూలో భారతీయుల పడిగాపులు

యూఎస్ స్టేట్ డిపార్ట్‌మెంట్ డేటా ప్రకారం.. EB-2, EB-3 కేటగిరీల కింద గ్రీన్ కార్డ్ కోసం ఎదురుచూస్తున్న భారతీయ ఐటీ ప్రొఫెషనల్స్ వెయిటింగ్ పీరియడ్ 2026 నాటికి 50 ఏళ్లు దాటిపోనుందని అంచనా. కాటో ఇన్‌స్టిట్యూట్ (Cato Institute) విశ్లేషణ ప్రకారం, భారతీయ దరఖాస్తుదారుల బ్యాక్‌లాగ్ ఏకంగా 10 లక్షలకు పైగా ఉంది. వీరిలో చాలామంది ఇప్పటికే 10-15 ఏళ్లుగా అమెరికాలో నివసిస్తూ, పన్నులు చెల్లిస్తూ, పిల్లల్ని అక్కడి స్కూళ్లలోనే చదివిస్తున్నారు. కానీ వారికి శాశ్వత నివాస హోదా (గ్రీన్ కార్డ్) మాత్రం దక్కడం లేదు.

ఈ బ్యాక్‌లాగ్‌కు మూలకారణం 1990 నాటి ఇమ్మిగ్రేషన్ యాక్ట్‌లోని కంట్రీ క్యాప్ నిబంధనే. ఏ దేశం నుంచి వచ్చిన వారికైనా ఏటా ఇచ్చే గ్రీన్ కార్డ్‌ల సంఖ్య మొత్తం కోటాలో 7 శాతం మించకూడదు. జనాభా కేవలం 3.8 లక్షలు ఉన్న ఐస్‌ల్యాండ్‌కు, 140 కోట్ల జనాభా ఉన్న మన దేశానికి ఒకే 7% క్యాప్ ఉండడం ఎంత అన్యాయమో అర్థం చేసుకోవచ్చు. చిన్న దేశాల వారి క్యూ నెలల్లోనే ఖాళీ అవుతుంటే.. భారతీయుల క్యూ మాత్రం తరాల తరబడి సాగుతూనే ఉంది.

తెలుగు ఐటీ కుటుంబాల నరకం

హైదరాబాద్, విజయవాడ, విశాఖపట్నం నుంచి అమెరికాలో అడుగుపెట్టిన తెలుగు సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజినీర్లు ఈ బ్యాక్‌లాగ్ వల్ల తీవ్రంగా నష్టపోతున్నారు. నేషనల్ ఫౌండేషన్ ఫర్ అమెరికన్ పాలసీ (NFAP) స్టడీ ప్రకారం.. H-1B వీసాదారుల్లో భారతీయులు దాదాపు 72 నుంచి 75 శాతం వరకు ఉన్నారు. వీరిలో రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల నుంచి వెళ్లిన ఐటీ నిపుణుల శాతమే ఎక్కువ. వీరి బతుకులు అక్కడ అగమ్యగోచరంగా మారాయి. ఉద్యోగం మారాలంటే భయం, సొంతంగా స్టార్టప్ పెట్టుకుందామంటే వీసా ఆంక్షలు, భార్య లేదా భర్త పనిచేయాలంటే EAD కార్డ్ గడువుపై అనిశ్చితి.. వెరసి వీరి జీవితాలు రెంటికీ చెడ్డ రేవడిలా తయారయ్యాయి.

ఉదాహరణకు.. 2010లో అమెరికా వెళ్లిన ఒక తెలుగు ఇంజినీర్ 2026 వచ్చినా ఇంకా గ్రీన్ కార్డ్ కోసం ఎదురుచూస్తూనే ఉన్నాడంటే పరిస్థితి అర్థం చేసుకోవచ్చు. ఆ 16 ఏళ్లలో అతని పిల్లలు పెరిగి పెద్దవుతారు, అక్కడి స్కూళ్లలోనే చదువుతారు, ఆ దేశాన్నే తమ సొంత ఇల్లుగా భావిస్తారు. కానీ వాళ్ల తల్లిదండ్రులు మాత్రం ఇంకా అక్కడ 'తాత్కాలిక అతిథులే'. ఇది కేవలం అధికారిక జాప్యం కాదు.. తీవ్రమైన మానవతా సంక్షోభం.

ఓటు బ్యాంక్ పాలిటిక్స్

ఈ ద్వంద్వ వైఖరి వెనుక దాగిన రాజకీయ లెక్కలను చూస్తే అసలు కథ అర్థమవుతుంది. అమెరికా పొలిటికల్ సర్కిల్స్‌లో జరుగుతున్న చర్చ ప్రకారం.. TPS విస్తరణ అనేది డెమొక్రాటిక్ పార్టీకి లాటినో, ఇతర ఇమిగ్రంట్ ఓటు బ్యాంకులను కాపాడుకునే అస్త్రంగా ఉపయోగపడుతోంది. హైతీ, ఎల్ సాల్వడార్, హోండురాస్ TPS లబ్ధిదారులు అమెరికాలో ఓటు హక్కు ఉన్న పౌరుల కుటుంబాలకు చెందినవారు. వీరి ఓట్లు ఫ్లోరిడా, టెక్సాస్, న్యూయార్క్ వంటి కీలక రాష్ట్రాల్లో ఎన్నికల ఫలితాలను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తాయి.

మరోవైపు భారతీయ H-1B హోల్డర్లకు ఓటు హక్కు లేదు. వాళ్లు ఏళ్ల తరబడి పన్నులు కడతారు కానీ ఓటు వేయలేరు. రాజకీయంగా చూస్తే వారు 'సైలెంట్ ట్యాక్స్ పేయర్స్' మాత్రమే. ఎన్నికల్లో ఎలాంటి రాజకీయ ఒత్తిడి తేలేని వర్గం కావడమే ఈ నిర్లక్ష్యానికి అసలు కారణమని ఇండియా హెరాల్డ్ విశ్లేషణ. ఎవరి ఓట్లు ముఖ్యమో వారి సమస్యలకే అక్కడ ప్రాధాన్యం దక్కుతుంది, మిగతావి ఫైళ్లకే పరిమితమవుతాయి.

ఈ విషయంలో రిపబ్లికన్ పార్టీ కూడా తక్కువేం కాదు. గ్రీన్ కార్డ్ బ్యాక్‌లాగ్ తగ్గించేందుకు ఉద్దేశించిన ఫెయిర్‌నెస్ ఫర్ హై-స్కిల్డ్ ఇమ్మిగ్రెంట్స్ యాక్ట్ (కంట్రీ క్యాప్ తొలగించే బిల్లు) హౌస్ ఆఫ్ రిప్రజెంటేటివ్స్‌లో పలుసార్లు పాస్ అయినా.. సెనేట్‌లో రాజకీయ అడ్డంకుల వల్ల ఆగిపోతూ వస్తోంది. ఈ బిల్లును అడ్డుకున్న వారిలో రిపబ్లికన్ సెనేటర్లు కూడా ఉన్నారు. కంట్రీ క్యాప్‌ను తొలగిస్తే భారతీయులు, చైనీయులు మిగతా దేశాల వారి అవకాశాలను లాగేసుకుంటారనేది వారి వాదన.

TPS vs గ్రీన్ కార్డ్.. రెండు వ్యవస్థలు, ఒకే అన్యాయం

నిజానికి TPS, ఎంప్లాయ్‌మెంట్ బేస్డ్ గ్రీన్ కార్డ్ అనేవి రెండు వేర్వేరు చట్టపరమైన వ్యవస్థలు. యుద్ధం, ప్రకృతి విపత్తుల వల్ల స్వదేశం వెళ్లలేని వారికి మానవతా దృక్పథంతో కల్పించే తాత్కాలిక ఆశ్రయమే TPS. ఇక గ్రీన్ కార్డ్ బ్యాక్‌లాగ్ అనేది వలస విధానంలో ఉన్న లోపం. ఈ రెండింటినీ ఒకదానితో మరొకటి పోల్చడం సమంజసం కాదని కొందరు వాదిస్తుంటారు.

కానీ ఇక్కడ అసలు పాయింట్ వేరు. ఒక సమస్యను (TPS) ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్‌తో పదే పదే పొడిగిస్తున్న అమెరికా ప్రభుత్వానికి.. మరో సమస్యను (కంట్రీ క్యాప్ సవరణ) శాశ్వతంగా పరిష్కరించే ఉద్దేశం లేదు. రాజకీయ ప్రాధాన్యతల్లో ఉన్న ఈ వ్యత్యాసమే అసలు ద్వంద్వ న్యాయం. ఇది చట్టపరమైన తేడా కాదు.. అమెరికా నేతల రాజకీయ ఇచ్ఛాశక్తిలోని తేడా.

భారత్ ఏం చేయగలదు? న్యూఢిల్లీ మౌనం ఎందుకు?

ఈ విషయంలో అమెరికాపై దౌత్యపరమైన ఒత్తిడి తేవడంలో భారత ప్రభుత్వం చాలా నెమ్మదిగా వ్యవహరిస్తోందనే విమర్శ ప్రవాస భారతీయుల్లో బలంగా వినిపిస్తోంది. ట్రేడ్ డీల్స్, డిఫెన్స్ ఒప్పందాల సమయంలో గ్రీన్ కార్డ్ బ్యాక్‌లాగ్‌ను ప్రధానంగా చర్చించాలనే డిమాండ్ ఉన్నా.. న్యూఢిల్లీ మాత్రం దీన్ని అమెరికా అంతర్గత వ్యవహారంగానే చూస్తోంది. దీని వెనుక కూడా ఓ లెక్క ఉంది. భారత్‌కు అమెరికాతో ఉన్న రక్షణ, వాణిజ్య సంబంధాలు చాలా ముఖ్యం. ఇమ్మిగ్రేషన్ అంశంపై ఘర్షణ పడితే ఆ సంబంధాలు దెబ్బతింటాయనే జాగ్రత్త కావచ్చు.

కానీ ప్రవాస తెలుగు వారికి ఇది జీవన్మరణ సమస్య. హైదరాబాద్ నుంచి సిలికాన్ వ్యాలీకి వెళ్లిన ఓ ఇంజినీర్.. ఏళ్ల తరబడి ఫెడరల్ టాక్స్, స్టేట్ టాక్స్, సోషల్ సెక్యూరిటీ చెల్లిస్తూనే ఉంటాడు. కానీ ఇప్పుడు 'ఏజింగ్ అవుట్' (aging out) అనే భయంతో బతుకుతున్నాడు. తన పిల్లలకు 21 ఏళ్లు నిండేలోగా గ్రీన్ కార్డ్ రాకపోతే.. వాళ్లు విడిగా దరఖాస్తు చేసుకోవాలి లేదా ఆ దేశం విడిచి వెళ్లిపోవాలి.

ముందుచూపు.. ఏం మారబోతోంది?

భవిష్యత్తు సమీకరణాలపై ఇండియా హెరాల్డ్ అందిస్తున్న పొలిటికల్ అనాలసిస్ ప్రకారం.. 2026 యూఎస్ కాంగ్రెషనల్ ఎన్నికల నేపథ్యంలో TPS విస్తరణ చర్చ మరింత రాజకీయ రంగు పులుముకోనుంది. TPSను తగ్గించాలని రిపబ్లికన్లు, విస్తరించాలని డెమొక్రాట్లు వాదిస్తారు. ఈ రెండు పార్టీల ప్రాధాన్యత జాబితాలో భారతీయ గ్రీన్ కార్డ్ బ్యాక్‌లాగ్ కనిపించే అవకాశం తక్కువే. కంట్రీ క్యాప్ తొలగింపు బిల్లు (Eagle Act) రాబోయే సెషన్‌లో సెనేట్‌లో మళ్లీ ప్రవేశపెట్టే అవకాశం ఉన్నా.. రెండు పార్టీల మద్దతు కూడగట్టడం రాజకీయంగా కష్టమే.

ఇప్పుడు చూడాల్సింది ఒక్కటే.. ఇండియన్ అమెరికన్ PACs (పొలిటికల్ యాక్షన్ కమిటీలు), AAPI (ఏషియన్ అమెరికన్ పసిఫిక్ ఐలాండర్) ఓటర్ బ్లాక్ తమ రాజకీయ బలాన్ని ఏ మేరకు ప్రదర్శిస్తాయన్నదే. 2024 ఎన్నికల్లో కొన్ని కీలక స్వింగ్ రాష్ట్రాల్లో భారతీయ అమెరికన్ల ఓటు షేర్ పెరిగిందని పలు సర్వేలు చెబుతున్నాయి. ఇదే ట్రెండ్ కొనసాగితే, కాంగ్రెస్ సభ్యులపై ఒత్తిడి పెరిగే అవకాశం ఉంది.

ఈ మొత్తం ఎపిసోడ్‌లో అత్యంత బాధాకరమైన వాస్తవం ఏంటంటే.. హైతీ నుంచి వచ్చిన ఓ TPS లబ్ధిదారుడికి, సిరియా నుంచి వచ్చిన శరణార్థికి అమెరికా మానవతా దృక్పథంతో రక్షణ కల్పించడం తప్పు కాదు. కానీ అదే సమయంలో చట్టబద్ధంగా అడుగుపెట్టి, ఆ దేశ టెక్నాలజీ రంగాన్ని పరుగులు పెట్టిస్తున్న లక్షలాది మంది భారతీయులకు న్యాయం జరగకపోవడమే అసలు సమస్య. ఇది ఒకే వ్యవస్థలోని రెండు వైఫల్యాలు కాదు, రాజకీయ సంకల్పం లేకపోవడానికే నిదర్శనం. హైదరాబాద్ నుంచి వెళ్లిన ఆ ఇంజినీర్ పిల్లవాడు తన 21వ పుట్టినరోజు నాడు తన తల్లిదండ్రుల గ్రీన్ కార్డ్ ఫైల్ నుంచి 'ఏజ్ అవుట్' అవుతాడా? లేక అంతకు ముందే అమెరికా ఈ కంట్రీ క్యాప్ అనే కాలం చెల్లిన నిబంధనను సవరిస్తుందా? ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం వాషింగ్టన్ చట్టసభల్లో ఉంది.. కానీ దానికి కావాల్సిన ఒత్తిడి మాత్రం ప్రవాస భారతీయుల నుంచే రావాలి.

Key Takeaways

• అమెరికా TPS విధానాన్ని ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్‌తో సులభంగా పొడిగిస్తోంది. కానీ కంట్రీ క్యాప్ సవరణకు మాత్రం చట్టసభల ఆమోదం అవసరం. ఈ తేడాయే భారతీయ గ్రీన్ కార్డ్ బ్యాక్‌లాగ్‌ను శాశ్వతం చేస్తోంది.
• భారతీయ EB-2/EB-3 బ్యాక్‌లాగ్ 10 లక్షలకు పైగా ఉండగా, 7% కంట్రీ క్యాప్ నిబంధన వల్ల వెయిటింగ్ పీరియడ్ 50 ఏళ్లకు పైగా చేరినట్లు అంచనా.
• TPS లబ్ధిదారుల కుటుంబాలకు అమెరికాలో ఓటు హక్కు ఉండడంతో వాళ్లు రాజకీయ ఒత్తిడి తేగలుగుతున్నారు. H-1B హోల్డర్లకు ఓటు హక్కు లేకపోవడం వల్లే వారి సమస్యలను రాజకీయ నేతలు పట్టించుకోవడం లేదు.
• ఈగల్ యాక్ట్ (కంట్రీ క్యాప్ తొలగింపు బిల్లు) పలుసార్లు హౌస్ ఆఫ్ రిప్రజెంటేటివ్స్‌లో పాస్ అయినా సెనేట్‌లో ఆగిపోతోంది. దీనిపై రెండు పార్టీల్లోనూ ఏకాభిప్రాయం లోపించింది.
• భారత ప్రభుత్వం ఈ అంశాన్ని దౌత్యపరంగా బలంగా వినిపించకపోవడంపై ప్రవాస భారతీయుల్లో తీవ్ర అసంతృప్తి వ్యక్తమవుతోంది.

Frequently Asked Questions

TPS (Temporary Protected Status) అంటే ఏమిటి?

యుద్ధం, ప్రకృతి విపత్తులు లేదా ఇతర అసాధారణ పరిస్థితుల వల్ల స్వదేశానికి తిరిగి వెళ్లలేని వారికి అమెరికా ప్రభుత్వం INA సెక్షన్ 244 కింద ఇచ్చే తాత్కాలిక రక్షిత హోదా ఇది. ఇది శాశ్వత నివాసం కాదు.. కేవలం ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్‌తో దీని గడువు పొడిగిస్తారు.

భారతీయ గ్రీన్ కార్డ్ బ్యాక్‌లాగ్ ఎందుకు ఇంత ఎక్కువ?

1990 ఇమ్మిగ్రేషన్ యాక్ట్‌లోని 7% కంట్రీ క్యాప్ నిబంధనే దీనికి కారణం. ఏ దేశం వారికైనా ఏటా ఇచ్చే గ్రీన్ కార్డ్‌ల సంఖ్య మొత్తం కోటాలో 7% మించకూడదు. ఈ క్యాప్ వల్లే భారత్ వంటి అధిక జనాభా ఉన్న దేశాల వారికి గ్రీన్ కార్డ్ వెయిటింగ్ పీరియడ్ దశాబ్దాల పాటు సాగుతోంది.

Eagle Act / Fairness for High-Skilled Immigrants Act ఏమిటి?

ఎంప్లాయ్‌మెంట్ బేస్డ్ గ్రీన్ కార్డ్‌లలో కంట్రీ క్యాప్‌ను తొలగించేందుకు ప్రతిపాదించిన చట్టం ఇది. యూఎస్ హౌస్ ఆఫ్ రిప్రజెంటేటివ్స్‌లో ఇది పలుసార్లు పాస్ అయినా.. సెనేట్‌లో రాజకీయ అడ్డంకుల వల్ల చట్టంగా మారలేకపోయింది.

TPS విస్తరణ భారతీయ గ్రీన్ కార్డ్ బ్యాక్‌లాగ్‌ను ఎలా ప్రభావితం చేస్తుంది?

నిజానికి TPS, ఎంప్లాయ్‌మెంట్ బేస్డ్ గ్రీన్ కార్డ్ అనేవి రెండు వేర్వేరు చట్టపరమైన వ్యవస్థలు. TPS విస్తరణ వల్ల గ్రీన్ కార్డ్ క్యూపై నేరుగా ఎలాంటి ప్రభావం ఉండదు. కానీ రాజకీయంగా చూస్తే.. చట్టసభలు TPSపై వెచ్చిస్తున్న సమయం, చూపిస్తున్న ఆసక్తిని గ్రీన్ కార్డ్ సంస్కరణలపై చూపించడం లేదనే బలమైన వాదన ఉంది.